De ontwikkeling van het ‘robothondje’ is een van de innovaties die op initiatief van OnderhoudNL en vakbond LBV wordt uitgevoerd door de TU Delft. Het doel: een bijdrage leveren aan duurzame inzetbaarheid van de schilder. Studenten hebben daarvoor eerst intensief rondgekeken op diverse schilder- en onderhoudsprojecten, om in kaart te brengen waar fysieke belastingen zitten en wat als vervelend repeterend werk wordt ervaren. Ook dat gebeurde onder meer op projecten van Elk – en van Kloet Onderhoud – waardoor dit bedrijf ook benaderd werd voor de praktijktest.
Projectleider Perry Rietveld keek samen met vier collega’s – variërend van 40 tot 62 jaar – naar de verrichtingen van het robothondje, het afstudeerproject van student Fleur Jansen. In de basis een karretje op wieltjes, dat op afstand bestuurd wordt met een joystick. De bak van het wagentje zou geschikt moeten zijn om een 10 liter blik verf te transporteren. ‘Daarvoor moet die dan nog wel iets groter zijn dan het prototype dat nu getest werd’, geeft Rietveld aan. De bovenkant van het karretje heeft de vorm van een tafeltje en is op hoogte verstelbaar. ‘Je hebt dus altijd je eigen tafeltje bij je om je verf op de juiste hoogte neer te zetten en je plamuurmessen en dergelijke neer te leggen. Handig.’
Steigerplankhobbels
Het robothondje ging ook mee de steiger op. Rietveld: ‘Hij kan met de personen- of de goederenlift omhoog, om daarna over de steiger te rijden. Dat bleek overigens nog best lastig. De steigerplanken overlapten elkaar; de robot had moeite met die hobbels. Je zou een vlakke vloer moeten hebben.’ Sowieso werd de robot niet ideaal bevonden op de steiger. ‘Hij neemt op een smalle steiger te veel ruimte in, waardoor je er niet goed meer langs kunt. En om nou speciaal voor de robot een extra brede steiger te laten bouwen, is niet lonend. Op galerijen en bij series eengezinswoningen zou hij wel prima inzetbaar zijn.’
Het rijdende onderstel komt overeen met de robots zoals die in sommige restaurants worden ingezet. ‘Op de bouwplaats mag die aandrijving wel wat sterker zijn.’ Of de afstandsbesturing met joystick een gouden vondst is, is nog maar de vraag. Een alternatief kan een zender in de broekzak zijn, waardoor de robot je als een hondje volgt.
Verbetersuggesties
Rietveld en zijn collega’s gaven diverse suggesties mee om de functionaliteit van de robot te verbeteren. Wat te denken van een haak voor het ophangen van een vuilniszak of zelfs voor het meenemen van een trap en een lamp? En misschien is het slim om de mogelijkheid om accugereedschap op te kunnen laden te onderzoeken? Een buienradar en een vochtigheidsmeter werden eveneens geopperd. Uiteraard kwamen er ook minder serieuze wensen voorbij. ‘Zoals een eigen koffiezetapparaat. Dan hoef je geen acht trappen meer naar beneden om in de keet koffie te drinken.’
De afstudeerders van de TU Delft noteerden de suggesties en nemen die mee in de verdere ontwikkeling. Uiteindelijk moeten marktpartijen de productie van een dergelijke robot oppakken. Rietveld ziet dat wel zitten en verwacht dat er markt voor is. ‘Het is niet voor niets dat wij hier tijd in steken’, benadrukt hij. Want ook voor Elk is duurzame inzetbaarheid een belangrijk thema. ‘Komt bij dat schilders openstaan voor ontwikkelingen die hun werk lichter maken en verbeteren.’ Gezien de te nemen stappen verwacht hij dat er nog wel wat tijd overheen gaat voor zo’n robothondje op de markt verkrijgbaar is. ‘Dat gebeurt vast niet binnen twee jaar.’
Meer innovaties in de maak
De ontwikkeling van het robothondje is onderdeel van een project dat OnderhoudNL samen met vakbond LBV heeft opgezet, met gebruik van de subsidieregeling MDIEU (Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden). In de uitvoering is ook SUSAG betrokken. OnderhoudNL legde bij universitair hoofddocent Marco Rozendaal de vraag neer om te komen tot innovaties die bijdragen aan de duurzame inzetbaarheid van de schilder, vertelt verenigingsmanager Mark Hulsen van OnderhoudNL. Uit de praktijkinventarisatie die studenten deden kwamen drie aandachtsgebieden naar voren: trillingen van schuurmachines, stof en tilwerk.
‘Bij trillingsvrij werken kun je denken aan het inzetten van technieken zoals die gebruikt worden voor aardbevingsbestendig bouwen. Het principe is hetzelfde, maar dan op een heel andere schaal. Voor stofarm werken is een luchtscherm in ontwikkeling. Je zet iets op je hoofd dat lijkt op een haarband. Van daaruit wordt een luchtstroom voor je gezicht langs geblazen. Die zorgt ervoor dat je geen stof inademt. De stroom moet natuurlijk sterk genoeg zijn om stof weg te houden, maar mag niet vervelend zijn. Aan dat alternatief voor een traditioneel stofmasker wordt nog hard gewerkt.’
De robothond die moet zorgen voor minder tilwerk, is het verste in de ontwikkeling. Na de doorontwikkeling door TU Delft is het straks aan marktpartijen om de innovaties daadwerkelijk te gaan produceren. Ook Hulsen verwacht dat de markt dit zal oppakken. ‘Er is bij nieuwe ontwikkelingen altijd wel enige scepsis, maar gemak bij het werken wordt steeds belangrijker, zowel voor medewerkers als voor bedrijven. Er wordt volop ingezet op duurzame inzetbaarheid en gezond naar je pensioen. En het kan ook helpen om de arbeidsproductiviteit te verhogen.’
Meer lezen over robotica in de schildersbranche?