De minister van Werk en Participatie heeft het zzp-voorstel waar voorgaande kabinetten jaren aan werkten door de shredder gehaald, schrijven de verslaggevers.
Dat wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) moest verduidelijken wie een ‘echte’ zelfstandige is, en wie een verkapte werknemer, aan de hand van rechterlijke uitspraken. Alleen de ‘r’ van rechtsvermoeden uit Vbar blijft over. Dat deel moet laagbetaalde zzp’ers beschermen tegen uitbuiting en wordt nog voor de zomer voorgelegd aan de Tweede Kamer. Uitgangspunt is dat schijnzelfstandigen met een laag uurtarief naar de rechter kunnen stappen om een arbeidscontract af te dwingen.
‘Vbar al in week één geschrapt’
‘De Vbar stuurde te veel op zzp’ers terugduwen in werknemerschap’, vindt Aartsen. Dat is niet de zzp-koers die het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA wil varen. ‘Daarom hebben we al in week één de Vbar deels geschrapt. Dit kabinet waardeert zzp’ers.’ Zelfstandigen zonder personeel hebben volgens de bewindsman te lang het gevoel gehad dat zij de boeman waren. ‘Ik wil af van dat stempeltje: er is een zzp-jacht.’
Die boodschap benadrukt hij in een zzp-beleidsbrief die donderdag naar de Tweede Kamer ging. Daarin kondigt hij een nieuwe overheidscampagne aan die de huiver om zzp’ers in te huren moet wegnemen. ‘De markt is nu onnodig onrustig,’ constateert hij. ‘Opdrachtgevers willen geen risico lopen en sluiten zzp’ers categorisch uit. Dan ben je in mijn ogen niet goed bezig. Als kabinet dat het beste met zzp’ers voor heeft, willen we uitleggen hoe het wél kan.’
Zelfstandige, tenzij
Dat betekent dat het principe van ‘werknemer, tenzij’ plaatsmaakt voor ‘zelfstandige, tenzij’. Daarmee is de initiatiefwet van Aartsen een soort spiegelversie, schrijft FD, van de grotendeels geschrapte Vbar, die bepaald niet populair was bij zzp-belangenclubs zoals Zelfstandigen Bouw.
De wet van Aartsen moet als richtlijn dienen en voorziet in een toets voor ondernemerschap (meerdere opdrachtgevers, eigen gereedschappen en acquisitie) en van de werkrelatie binnen een opdracht (mag je zelf bepalen hoe je iets doet, liggen de werktijden vast?). Het voorstel maakt daarnaast onderscheid tussen sectoren: in bepaalde branches zal iemand sneller als werknemer worden gezien.
Paard achter de wagen
De uitgesproken pro-zzp-koers van de nieuwe minister staat haaks op het beleid van zijn voorgangers. Die maakten zich zorgen over de stijgende aantallen zelfstandigen – inmiddels een op de zes werkenden – en daarmee de solidariteit binnen het sociale stelsel. Maar dat is het paard achter de wagen spannen, vindt Aartsen. ‘Moet je proberen de mensen aan het systeem aan te passen of het systeem aan de mensen?’, werpt hij retorisch op.
Bovendien denkt Aartsen dat nog maar weinigen vanwege financiële prikkels voor een bestaan als zelfstandige kiezen. Hij wijst daarbij op de afgebouwde zelfstandigenaftrek, van ruim 7.000 euro zeven jaar geleden tot 900 euro volgend jaar. ‘Wie nu kiest voor zelfstandig ondernemerschap, doet dat juist vanwege de autonomie’, concludeert de VVD’er. ‘En die moeten wij koesteren.’