Kan ik zonder problemen een watergedragen primer gebruiken en deze daarna afwerken met een oplosmiddelarme alkyd? Gaat dit goed en ontstaan er dan geen spanningen tussen de lagen onderling? Kan hierdoor schade ontstaan?
Antwoord:
Hybride verfsystemen worden al decennialang toegepast. Vaak zonder dat men zich daarvan bewust is. Vanuit de timmerindustrie worden kozijnen, ramen en deuren namelijk vrijwel uitsluitend met watergedragen verf aangeleverd. In de bouw worden deze onderdelen buiten vaak afgewerkt met oplosmiddelgedragen alkydverf. Gebeurt dat niet direct tijdens de bouw, dan gebeurt het vaak jaren later bij onderhoud.
Verschillende soorten verf
Met hybride verfsystemen worden verfsystemen bedoeld die bestaan uit verschillende soorten verf. Een voorbeeld is een watergedragen acrylaatprimer, eventueel met een watergedragen acrylaat tussenlaag (buildcoat), met daarover een oplosmiddelhoudende alkyd toplaag.
Sinds 2004 is het toepassen van oplosmiddelrijke verf in de timmerindustrie verboden. Sinds die tijd wordt daar vrijwel alleen nog watergedragen verf toegepast. Vooral deze producten zijn als spuitbare variant oplosmiddelarm. De wet bepaalt dat coatings namelijk maximaal 150 gram vluchtige organische stoffen (VOS) per liter gebruiksklaar product mogen bevatten. In de praktijk komt dat neer op VOS-arme, meestal watergedragen coatings.
Geveltimmerwerk
Het gaat daarbij vooral om nieuw vervaardigd geveltimmerwerk. Denk aan kozijnen, ramen, buitendeuren en gevelvullende elementen. Wanneer deze onderdelen in de bouw worden aangeleverd en geplaatst, zijn ze vaak afgewerkt met een terpentinegedragen alkyd. Ook later bij onderhoud wordt nog vaak met alkydverf afgewerkt. Dat is de praktijk.
In nieuwbouw en bij onderhoud aan jonge gebouwen gebeurt het dus dagelijks. Hout met een watergedragen basisverfsysteem wordt dan conventioneel overgeschilderd. Een watergedragen primer of watergedragen buildcoat kan daarom in onderhoudssituaties ook prima als basis dienen voor een afwerking met alkyd.
Schoon, droog en vetvrij
In de praktijk gebeurt dit dan ook steeds vaker bij minder jonge gebouwen. Wanneer er geen specifieke voorschriften zijn van de leverancier of opdrachtgever, wordt bijgewerkt met een watergedragen primer. Soms wordt het geheel voorgegrond met een watergedragen product. Daarna volgt een afwerking met een conventionele, tegenwoordig minder oplosmiddelhoudende, alkydverf. Vooral de snelle droging en het verwerkingsgemak van watergedragen verf zijn hiervoor belangrijke redenen.
De praktijk wijst uit dat dit normaal gesproken goed gaat. Voorwaarde is wel dat de ondergrond schoon, droog, vetvrij en voldoende geschuurd is. Wanneer aan die voorwaarden wordt voldaan, ontstaan er in de regel geen schadelijke spanningen tussen de lagen. Schade door zulke hybride combinaties is ons uit de praktijk niet bekend.