Gefeliciteerd. Verrast met je benoeming?
‘Als de leden ermee instemmen hè. Dat voorbehoud moet ik maken. Maar ik verwacht daar geen problemen mee, want dan zou het hele benoemingsproces verloren energie zijn.’
Wat maakt jou de meest geschikte kandidaat?
‘Naast mijn brede bestuurlijke ervaring, ook buiten de schildersbranche, herkende ik me in het profiel. OnderhoudNL, dat vorig jaar de strategie heeft herijkt, zoekt een voorzitter met diepgaande kennis van de sector die in staat is een veranderslag te maken en weer meer te verbinden met de leden. Dat laatste is het hoofdthema van de nieuwe strategie: ledenbinding, want – eerlijk is eerlijk – we zijn er de laatste jaren wat meer verloren dan erbij zijn gekomen.’
Komen we op. Eerst over “diepgaande” kennis van de sector. Wat maakt jouw kennis zo diepgaand?
‘In alle eerlijkheid: de selectiecommissie heeft die kreet ook gebruikt om te voorkomen dat ze oud-politici of semi-bekende Nederlanders aantrekken. Dit soort functies staat bij die groep altijd wel in de belangstelling. Denk aan Maxime Verhagen die voorzitter was van Bouwend Nederland. Gezien de prioriteiten, de strategie, ledenbinding, een goede cao, heeft men bij OnderhoudNL gedacht: we zijn nu misschien niet geholpen met een afzwaaiend politicus. Ze hebben de deur juist nadrukkelijk opengezet voor ondernemers uit de sector.’
Kun je zelf goed schilderen?
‘Ik heb nooit een kwastje vastgehad. Moet je mij ook niet laten doen. Maar het reilen en zeilen van zo’n familiebedrijf, krijg je natuurlijk vanaf de keukentafel mee. Ik heb mijn vakantiewerk altijd bij Hagemans gedaan: met een bezem achter in het magazijn, materialen aanreiken aan de jongens, 7.15 uur beginnen. Zelf heb ik bedrijfseconomie gestudeerd aan de universiteit en het bedrijf met mijn broer Carel in 1990 overgenomen van onze vader Karel.’
Hoe heb je de sector de afgelopen 35 jaar zien veranderen?
‘Als je een straatinterview afneemt ergens in Nederland en je vraagt wat Philips is, zullen de meesten antwoorden: een gloeilampenfabriek in het zuiden van het land. Terwijl: ze maken geen gloeilampen meer en ze zitten in Amsterdam. Vraag een willekeurig iemand in deze regio wat Hagemans is, en hij zal zeggen: een schildersbedrijf uit Nijmegen. Dat waren we ooit, maar dat zijn we echt niet meer. Toen mijn broer en ik begonnen, bedroeg de omzet voor het volledig schilderen van een woning zo’n 1.500 à 2.000 euro.’
‘Dat was ook de tijd van de sokjesbeurt; voor woningbouwverenigingen, toen nog uitvoeringsorganen van de overheid. Hun bezit kreeg standaard één keer in de drie jaar een schilderbeurt, maar dan alleen de onderdorpel en de stijlen vijftien centimeter daarboven – de vorm van een sok – omdat die delen het meest te lijden hadden. En hardhouten kozijnen, die meestal nog prima waren, werden standaard na 25 jaar vervangen. Enorme kapitaalvernietiging. Mijn broer en ik waren destijds betrokken bij de ontwikkeling van kozijnrenovatiesysteem Lamikon.’
‘Later kwam bouwkundig onderhoud in zwang, inclusief het vervangen van ramen en deuren. De omzet steeg naar 4.000 à 5.000 euro per woning. Daarna gingen we naar groot onderhoud: 25.000 tot 30.000 euro per woning. Inmiddels doen we als vastgoedonderhoudsbedrijf complete renovaties: 70.000 tot 80.000 euro per woning. Die beweging, ook wel vraagbundeling genoemd – begonnen bij woningcorporaties als startmotor van de verduurzaming – maakte dat bedrijven snel groter moesten worden.’
Dat geldt inderdaad voor de grotere jongens in dit wereldje. Vergeet je de grote groep van mkb-schilders en zzp’ers niet?
‘Nee. Mede door het werk dat ik heb gedaan voor Schildersvakopleiding Nijmegen, weet ik hoe die kleinere schilder tikt. Die zit heel anders in de wedstrijd dan ons bedrijf. Dat zijn écht ondernemers, kort op de bal, vanaf 7.00 uur op de werkplaats om de jongens bonnen en materialen te geven. Zij doen alles zelf: van calculatie tot facturatie. Bij hen moet je als branchevereniging niet met ingewikkelde verhalen aankomen. Je moet zijn manier van denken snappen en hem op een goede manier kunnen bedienen. Hagemans is ook ooit klein geweest.’
Dus…?
‘Als ik zie wat er bij OnderhoudNL de laatste jaren is gebeurd – en dat is een constatering, geen verwijt – dan heeft het accent sterk gelegen op lobbywerk, de Haagse kant. We zijn het gemiddelde lid een beetje uit het oog verloren: een mkb-onderhoudsbedrijf of -glaszetbedrijf met een kort wensenlijstje. We moeten onze leden minder vermoeien met wat er allemaal in Den Haag gezegd wordt, in min of meer Haags jargon. Je moet zeggen [slaat met vuist op tafel]: dit hebben we geregeld en dit is niet gelukt. Gewoon duidelijk. Daar zijn die strategiesessies nuttig voor geweest.’
‘Aan heel veel tafels is gezegd: ik wil gewoon bier en bitterballen. Maximaal twee keer per jaar, in spannende tijden van bijvoorbeeld cao-onderhandelingen misschien drie keer, kort en bondig. Lokaal georganiseerd, een uurtje aan het eind van de middag. Het is ook goed dat OnderhoudNL haar grote kantoor in Waddinxveen heeft verkocht. Een mkb-lid kan daarvan denken: en dat betaal ik allemaal?’
Leeft dat gevoel ja?
‘Het verwijt dat een beetje klinkt van het gemiddelde mkb-lid is dat de grote jongens maximaal geprofiteerd hebben van OnderhoudNL. De vereniging was voor hen een soort voorportaal van RGS, ketensamenwerking. Chargerend: zij betalen het minimum aan contributie en halen het maximale eruit. Dat sentiment leeft en er zit ook een kern van waarheid in. Daarom is een van de speerpunten een nieuw contributiestelsel. Daarin gaan grote bedrijven meer betalen en kleine bedrijven minder. Om de scheefgroei eruit te halen.’
Waarom is dat zo belangrijk?
‘Omdat mkb’ers minstens zo belangrijk zijn. Er moet in Nederland nog veel gebeuren in de verduurzaming. Hagemans is een totaalbedrijf, inmiddels onderdeel van NOK.5. Wij zijn iedere dag hartstikke druk om met heel veel mensen corporatiebezit te verduurzamen. Maar: dat zijn maar 2,5 miljoen woningen van de in totaal 8,5 miljoen woningen in Nederland. Aan de 6 miljoen particuliere huizen gebeurt nog vrij weinig. Ik denk dat de schilder, of die nou middelgroot is of een eenpitter, goed gepositioneerd is om daar iets te doen in de verduurzaming. De branche moet hem of haar daarvoor mooie, toepasbare en betaalbare oplossingen aanreiken. Aan OnderhoudNL om die paden te banen.’
‘Grote bedrijven in deze sector zijn projectgericht, maar een schilder is bij uitstek relatiegericht. Ik denk dat de gemiddelde particulier het nummer van de huisschilder wel in zijn telefoon heeft staan. Hij is als het ware de huisarts van een woonhuis. Daarom willen we ook graag zzp’ers aan ons binden; tegen een aantrekkelijk tarief.
Verder lezen? Deel 2 van het interview met Rob Hagemans vind je hier.
‘De aantrekkingskracht van zzp’en snap ik wel‘
Sinds de verscherpte handhaving op schijnzelfstandigheid, begin dit jaar, bespeurt Rob Hagemans ‘een krampachtige omgang met zzp’ers. Ik ben commissaris bij een zorginstelling die daar heel strikt in is. Gevolg is dat we heel veel moeite hebben de roosters gevuld te krijgen.’ Vertaald naar de schildersbranche: ‘We hebben een mooi vak en tegelijkertijd neemt de behoefte aan mantelzorg in de maatschappij toe. Dan snap ik dat zzp’en voor een schilder heel aantrekkelijk is. Je kunt je eigen uren bepalen en als je voor particulieren werkt kun je op mooie avonden misschien wel tot 20.00 uur doorwerken. Of op zaterdag een paar uurtjes extra. In een bedrijf heb je die ruimte natuurlijk veel minder.’
‘De schildersbranche heeft veel zzp’ers en ik heb ze er graag bij als leden van OnderhoudNL. Ook om het goede werk van Henk den Boer te kunnen voortzetten. Hij heeft goede contacten in de ambtelijke top van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat ministerie maakt zich zorgen over al die particuliere woningen die nog verduurzaamd moeten worden. Laat dat nu ook het domein zijn van de zzp-schilder, de huisarts van de woning. Met meer zelfstandigen zonder personeel in onze achterban kunnen we het ministerie laten zien: wij als OnderhoudNL staan sterk voor verduurzaming van de particuliere sector.’