In het najaar sprak ik in de vestiging Meppel met André van der Hoogen van verfgroothandel Olijslager. André is bij Olijslager bezig met innovaties voor de schildersbranche en al snel kwam het gesprek op het exoskelet. Olijslager had er een aangeschaft voor test- en demonstratiedoeleinden. Als ik een klus zou hebben waar dit van pas zou komen moest ik contact opnemen, dan mocht ik hem lenen. Nog geen week later krijg ik een opdracht om vijf grote, houten balkenplafonds te renoveren. Deze opdracht was bij uitstek de gelegenheid om het exoskelet te testen.
Rijksmonument Villa Op ‘t Kloosterveen in Smilde wordt op dit moment gerenoveerd en zo veel mogelijk weer in oude staat teruggebracht. Veel van de werkzaamheden worden door de bewoners zelf uitgevoerd maar de verflagen op de houten balkenplafonds van de eerste verdieping waren in zo’n slechte staat dat daar de hulp van een schilder bij werd gezocht. De plafonds werden grondig geschuurd en daarna voorzien van enkele nieuwe verflagen. Maar daar over meer in een volgend artikel.
FOTO’S: RICHARD HOOGSTRATEN
De meeste werkzaamheden zaten in het voorbereiden van de ondergrond. Deze oude laag was zo hard geworden dat het schuren erg zwaar bleek. Diverse machines en korrels zijn geprobeerd en uiteindelijk bleek de Rotex 150 van Festool het best te werken. Helaas is dit een nogal forse machine, zeker om op het plafond te drukken. Dit soort werk is een flinke fysieke belasting voor het bovenlijf en laat daar dit exoskelet nu precies voor bedoeld zijn.
Na eerst enkele uren zonder skelet geschuurd te hebben kwam André met het exoskelet op de klus. Na het pas maken, het afstellen op het lijf, kon Gerco de eerste stukken schuren met het skelet aan. Na nog wat finetuning paste het exoskelet prima en zat het nergens in de weg. De eerste indruk was erg positief. Door een soort veersysteem wordt er druk op de bovenarmen gezet zodra deze boven de negentig graden ten opzichte van het lijf staan. Alsof er iemand met je mee tilt en je bovenarm ondersteund. Heel prettig. Eigenlijk weegt de schuurmachine nog maar de helft, voor je idee.
Aangezien we heel wat plafonds te gaan hadden, mochten we het exoskelet voor de rest van de week lenen. Het verschil in belasting van de bovenarmen was erg duidelijk. Zeker omdat we de eerste uren zonder hebben gewerkt. De verzuring in de spieren kwam veel later of soms helemaal niet. Het is makkelijk voorstelbaar dat dit je lichaam op een goede manier ontlast en dat het gezonder werken is.
Het exoskelet dat wij geprobeerd hebben is van Skelex en specifiek ontwikkeld voor werk boven het hoofd. Er zijn ook exoskeletten voor andere toepassingen, zoals voor zwaar tillen of bij revalidaties in de zorg. Maar deze van Skelex is voor de bouw en industrie. Stukadoors, elektriciens of plafondmonteurs. En dus ook voor schilders die boven hun hoofd moeten werken. De mate van ondersteuning is instelbaar en het skelet is voor bijna iedereen passend te verstellen. Wel komt de druk op je bovenarmen ineens vrij, je voelt een soort knik en dan wordt je arm echt omhoog geduwd. Die knik voel je ook als je je arm weer naar beneden doet, door de druk heen, maar storend is het niet.
Voor deze klus hadden wij het skelet op maximale ondersteuning gezet en dan is de overgang van ondersteuning naar vrij bewegen het meest merkbaar. Hetzelfde skelet is ook gebruikt door Pruis Schilderwerken uit ‘t Harde. Pruis gebruikte het tijdens werkzaamheden aan plafonds, vooral sauswerk. Zij zagen de voordelen vooral bij grote oppervlakten. Bij kleinere was de winst te gering.
Ook Gerco heeft het getest tijdens het rollen van een plafond met een stok maar dan zit het meer in de weg dan dat het je helpt. Je armen komen simpelweg niet hoog genoeg voor goede ondersteuning. Maar voor schuur- en schoonmaakwerk aan de houten plafonds zoals op ons project in Smilde, maar denk ook aan het afschuren van grote overstekken, is het echt een uitkomst. Wij willen nooit meer zulke werkzaamheden doen zonder een exoskelet. De prijs houdt ons nog even tegen, maar het exoskelet zal in de toekomst naast de andere PBM’s zeker een vaste plek veroveren.
