Hoge werkdruk, pesten, intimidatie of een combinatie ervan, het zijn de aanjagers die tot een burn-out kunnen leiden. De overheid maakt er serieus werk van om het ziekteverzuim als gevolg van een burn-out te voorkomen. Voorwaarde is dat betrokkenen het probleem wel eerst moeten erkennen.
Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid startte vorige maand een landelijke campagne tegen pesten op het werk. Werknemers en werkgevers kunnen op www.herkenpesten.nl terecht voor informatie over het herkennen en stoppen van pesterijen door collega’s. Ziekteverzuim als gevolg van pesten zorgt naar schatting jaarlijks voor gemiddeld zeven extra verzuimdagen per slachtoffer. Dat betekent 1,7 miljard euro aan loondoorbetaling voor werkgevers, zo berekende TNO. Zo maar wat cijfers.
Deze berichten op Schildersvak.nl lokten direct enkele reacties uit: ‘Ja hoor, daar is al weer de volgende hype: pesten op het werk’, en ‘waar mensen zich tegenwoordig al niet druk om maken’.
TNO berekende dat ruim een derde van het werkgerelateerde verzuim wordt veroorzaakt door werkstress. Reden voor de Inspectie SZW om de zelfinspectietool Werkdruk en Ongewenst gedrag in het leven te roepen. Hiermee kunnen werkgevers naar het eigen bedrijf kijken en zelf checken of zij hun werknemers voldoende beschermen. Acceptatie van het probleem begint immers bij erkenning van het probleem. De zelfinspectietool (www.zelfinspectie.nl) is een hulpmiddel voor werkgevers om volgens de Arbowet beleid en maatregelen, en heel praktisch, om een lijst van actiepunten te ontwikkelen
Dicht op deze materie zitten de ziekteverzuimbureaus. Specialist op dat vlak is Remplooi, verzuiminterventiebedrijf en tevens partner van werkgeversorganisatie OnderhoudNL. Directeur Vincent van den Heuvel: ‘Bedrijven die bewust met deze problematiek bezig zijn, vind je doorgaans bij de goed georganiseerde grotere bedrijven. De schildersbranche kent natuurlijk veel kleinere bedrijven en de sector is ook een wat “stoere mannen” wereld. Daar wordt niet altijd even fijnbesnaard op elkaar gereageerd. En jazeker, daar kom je ziekmeldingen tegen die werkgerelateerd zijn.’
De aanpak van Remplooi is om al op de eerste dag contact met de “zieke” te zoeken. ‘Onze insteek is om zoveel mogelijk de ziekmelding te demedicaliseren. Dus de oplossing op het werk te zoeken en niet door het stempel ‘ziekte’ op de situatie te plakken. Dat maakt het zwaar en daardoor zakken de betrokkenen thuis vaak nog verder weg. Voor alle duidelijkheid, we hebben het hier niet over blessures, niet over echt medische aandoeningen, maar over werkgerelateerde ziekmeldingen waarvan we snel inschatten dat er conflicten zijn met collega’s of een te hoge werkdruk. Dat laatste vaak veroorzaakt door de onzekerheden in de markt en de angst voor ontslag. Het werk moet vaak sneller in minder tijd. Dat levert spanningen op tussen werkgevers en werknemers. En inderdaad, ook door pestgedrag omdat die ene medewerker bijvoorbeeld niet lekker in de groep ligt. Die mensen moeten zo snel mogelijk met elkaar in gesprek.’
De opvatting van Van den Heuvel is dus om het probleem zo snel mogelijk voor alle betrokkenen helder te krijgen en het op het werk op te lossen. ‘Wij nemen in dit soort processen de regie over en brengen de partijen bij elkaar. We willen de kou uit de lucht halen en de negatieve processen in beeld brengen, maar nogmaals, ik wil hier de term ziekte liever niet voor gebruiken.’
‘Zuinig zijn op de mannen’
Niet alleen vertellen wat je van je medewerkers verwacht, maar juist laten zien dat je het beste met ze voor hebt. Dat is de aanpak van Palet Schilderwerken uit Genemuiden: ‘Het zou me verbazen en teleurstellen als er binnen ons bedrijf pest- of intimidatiegedrag voor zou komen.’
Palet Schilderwerken in Genemuiden heeft 25 man vast personeel in dienst. ‘Allemaal mannen die dagelijks buiten hun geld verdienen. Op ons kantoor werken een paar dames’, vertelt mededirecteur Sjaak Pleijsier.
Via de RI&E en het verplichte contract met de arbodienst is van a tot z een gedragsprotocol vastgelegd wat er wel en niet van de werkgever en van de medewerkers verwacht wordt. Daarmee is pestgedrag en intimidatie op de werkvloer te voorkomen. ‘Er zijn mij geen concrete problemen op dat vlak bekend. Natuurlijk kom je niet alles te weten, maar het zou me verbazen als het zo zou zijn. In ieder geval staat de deur hier altijd open en kunnen de mannen er met alles terecht. Via de arbodienst kunnen onze medewerkers sowieso een vertrouwenspersoon aanspreken mocht dat nodig zijn. Daar moet je je medewerkers natuurlijk wel over informeren. Ik heb het idee dat zoiets niet bij elk schildersbedrijf bekend is terwijl het doorgaans wel onderdeel is van de afspraken met je arbodienst.’
Om het beleid en het bestaan van een vertrouwenspersoon bekend te maken, organiseert het bedrijf via verplichte toolboxmeetings bijeenkomsten om over deze onderwerpen te praten. ‘En daar gaan de jongens serieus mee om. Nee, geen lacherig sfeertje.’
Pleijsier herinnert zich dat het vroeger heel anders ging. ‘Toen was het meestal alleen de man des huizes die een baan had. De samenleving is gelukkig sterk veranderd. Tegenwoordig werken ook de meeste partners van onze schilders. Vaak bij grotere bedrijven dan het onze. Die komen ook met hun verhalen thuis hoe het elders geregeld is. Daar heb je bijvoorbeeld weer gedragsregels hoe privé om te gaan met internet en met telefoneren. Van dat soort zaken. Dat heeft een positieve weerslag op onze medewerkers. En ook jongere medewerkers laten zich niet meer zo snel iets zeggen. Die zijn veel assertiever dan de jongeren van vroeger. Toen waren de oudere medewerkers als vanzelfsprekend degenen die de “regels”op de werkvloer bepaalden.’
Pleijsier geeft toe dat er veel druk op het werk staat. ‘De beschikbare tijd is heel belangrijk. Dat betekent hard werken. Dat weten onze mannen.’ In dit verband vráágt het bedrijf niet alleen veel van de medewerkers, het doet ook wat terug. ‘We zijn op 1 januari gestart met de Palet Challenge. Elke maandag brengt de groenteman een stevige hoeveelheid fruit. Daarnaast faciliteren we deelname aan diëtistenprogramma, fitnessabonnementen, en zijn we een stoppen- met-rokencampagne gestart. Alleen faciliteren. Niemand is tot iets verplicht maar alle denkbeeldige of financiële drempels hebben wij als bedrijf weggenomen.’
En met resultaat. ‘Sommige mannen zijn al 10 kilo afgevallen en 4 van de 10 rokers zijn gestopt, de een via medicatie, de ander resoluut. Ik vind dat bijzonder knap. Niet alleen in hun belang, ook in het onze. Een roker kost je gemiddeld zo’n 5000 euro per jaar, simpelweg door de tijd die gemoeid is met het roken zelf. We zijn er van overtuigd dat dit programma ook een sterk positief effect gaat krijgen op het ziekteverzuim. De jongens, en ook hun partners, zijn enthousiast en wij natuurlijk ook. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Want mijn broer en ik kunnen in onze strakke pakken wel veel willen, het zal wel moeten aanslaan bij onze mannen. Zij zijn het nog steeds die het echte werk doen. Je moet zuinig op de jongens zijn.’
Foto:
Het gratis ter beschikking gestelde fruit vindt gretig aftrek bij de medewerkers van Palet Schilderwerken in Genemuiden
Foto: Palet Schilderwerken