Praten over het weer. Niet alleen Nederlanders kunnen er wat van, ook Zweden. Zo blijkt bij Skills The Finals. Was bij de beroepenwedstrijd voor schilders vorig jaar een Duitse introducé te gast, deze keer doet de Zweedse Céline Hansen mee. Onder leiding van haar perfect Engels sprekende trainster Leila-Tiba Al-Seadi, schilder te Göteborg. ‘Toen wij dinsdag uit Zweden vertrokken was het nul graden. Toen we in Nederland aankwamen vijftien. Boiling!’, roept Al-Seadi uit. ‘Bij ons kan het de ene dag zeventien graden zijn en de volgende dag sneeuwen: dat is Zweden.’
Caribische deuntjes
Op de laatste finaledag van Skills sneuvelt er weer eens een weerrecord. Het is de warmste 21 maart ooit gemeten. Een dj in kleurrijk bolletjespak versterkt het toch al zomerse sfeertje voor de ingang van de RAI met Caribische deuntjes. Overal op het Europaplein in Amsterdam drommen scholieren en hun docenten samen. T-shirts, zonnebrillen, zelfs korte broeken.
Hoewel het middelbaar beroepsonderwijs het moeilijk heeft – het aantal mbo-studenten daalt de laatste jaren rap – leeft de beroepenwedstrijd als nooit tevoren. Circa 30.000 bezoekers bekijken, verdeeld over twee dagen, hoe vakmensen van de toekomst met elkaar de strijd aangaan. Kappers, bloembinders, tegelzetters, schoonheidsspecialisten, softwareontwikkelaars, metselaars, fietstechnici. Ze zijn er allemaal bij in de RAI. En met hen vele anderen. Meer dan 600 jongeren vechten in 60 wedstrijden uit wie zich de nationaal kampioen mag noemen.
Noodklok
De schilders kennen, al jaren, een tamelijk smal bezet wedstrijdveld. Ook nu: zeven deelnemers en een Zweedse voor spek en bonen. Dat maakt hun tot nu toe altijd verzekerde positie op de finaledagen van Skills wankel. Organisator Worldskills Netherlands luidde daarover eind vorig jaar de noodklok. Boodschap: zorg voor meer animo, anders moet je (op termijn) misschien plaatsmaken voor andere opleidingen die azen op een plekje. Johnny Serné, schrijver van de wedstrijd voor schilders, toont zich optimistisch: ‘Ik heb nieuwe opleidingen gesproken die volgend jaar mee willen doen. Vier komen erbij.’
Naast hem staat John Feimann, directeur van Van Dam’s Kwastenfabriek, die de finalisten voorziet van gereedschap. ‘Geweldig, de vibe die je hier voelt’, glundert Feimann. ‘Kijk naar die koppies, je ziet de focus: briljant.’ Vóór de twee is Sil Bonnecroy uit Ede aan het werk. Hij was vorig jaar ook van de partij, net als Stef Olimulder van Schildersvakopleiding Hengelo, de glorieuze en jongste winnaar ooit. Hij begroet dit jaar volgens Serné stevige concurrentie in de personen van Kevin Steenbergen (Schildersvakopleiding Assen), Lotte Scheerder (Nijmegen), Riandie Nieuwenhuis (Hardenberg), de al genoemde Sil Bonnecroy (Amersfoort), de uiteindelijke winnares Ilse Steenbeek (Geldermalsen) en Melanie Peeters van het Utrechtse Nimeto.
Campusbewoner
Al beschouwen ze laatstgenoemde bij de Schildersvakopleiding in Mierlo als een van hen. ‘We zien haar als een campusbewoner, want ze was vaak bij ons aan het oefenen’, zegt Kim Hoefnagels, directeur van de plaatselijke Bouwmensen-vestiging. Ook zij toont zich een en al bewondering in de RAI. ‘Dinsdag zag ik de proefopdracht van Melanie. Die vond ik al mooi en strak. Maar wat ze nu laat zien… wow! Ik denk dat ze op het podium komt.’
Goed gegokt. Melanie pakt brons. Dat viert ze als goud, want vorig jaar moest ze verstek laten gaan. Een val van de trap noopte haar tot een lange revalidatie. Maar ziehier, ze is terug, net als bij de 2023-editie van Skills begeleid door praktijkdocent Eric Grim. De twee maken goede sier met een prachtige vrije opdracht, die geënt moet zijn op de organiserende stad. De in sfeervol avondlicht badende Westertoren van Melanie oogst veel lof. Grim is een trots man: ‘Ze heeft een hele mooie prestatie neergezet en als je weet waar ze vandaan komt, is het dubbel zo knap.’
Stef Olimulder heeft ook weer een hoop fans bij zich. Broer Thijs stelt zich nederig op. ‘Oudere broer? Feitelijk wel. Maar eigenlijk ben ik zijn broertje, want hij heeft al meer gepresteerd dan ik. Ja, ik presteer ook wel wat, maar daar zie je nog niks van, alleen een paar cijfertjes’, zegt de student technische natuurkunde. ‘Stef bewijst het nu al.’ Vader Gerben: ‘Mooi hoe hij hier zijn titel durft te verdedigen.’ Na afloop is de WK-ganger van vorig jaar tevreden: ‘Het ging goed, maar het was wel heel anders dan vorig jaar. Er wordt meer op je gelet, ik had het gevoel dat ik moest bewijzen dat ik het nog kan.’ Heel verdienstelijk wordt de jonge Tukker (17) uiteindelijk tweede.
Risico’s incalculeren
Lotte Scheerder eindigt naast het podium. Wél zet zij haar voorliefde voor Ajax in de verf met een prachtige schildering van het in ere herstelde oude logo van de club. Haar trainer is Riny Knapen, vaste waarde op de finaledagen van Skills. Hij toont zich wederom de positivo. ‘Met wat Lotte hier laat zien, heeft ze al mijn verwachtingen overtroffen. Ze calculeert haar risico’s goed in en bewaart de rust. Heel knap.’
Terwijl Lotte een blik opent met gifgroene verf, verschijnt haar opa ten tonele. Deze 72-jarige Wim den Middelaar werkt nog altijd als bakker en was er in 1968 al bij in de RAI. En óf Den Middelaar dat nog haarfijn weet. ‘Op 5 april 1968 deed ik mee, toen heette het nog de Beroepenmanifestatie. Mijn moeder wekte me in die tijd met het nieuws van de vorige dag. Om 7 uur moest ik eruit. “Wim, opstaan! Martin Luther King is vermoord!” Zoiets vergeet je nooit.’