In de ene kerk wordt gewerkt aan de andere kerk. Hayo de Vries en zijn vrouw kochten rond de millenniumwisseling het voormalige gereformeerde godshuis dat pal aan de Ie ligt, een waterloop die in het Slotermeer uitkomt. Even verderop in hetzelfde Zuidwest-Friese dorp – Woudsend – staat kerk De Karmel, waar de lokale protestantse gemeente haar erediensten houdt. Dát gebouw is in onderhoud bij Vriesia Schilders, maar het vergulden neemt de oud-eigenaar van dit bedrijf voor zijn rekening. Juist, Hayo de Vries, vanuit zijn idyllische en onorthodoxe woonhuis aan de Elfstedentochtroute.
De zeventiger is een ervaren liefhebber van het verfijnde ambacht met bladgoud. Zijn zoon Johannes is tegenwoordig eigenaar van het in 1905 opgerichte Vriesia, samen met Chris Grobbe. De één geboren tussen de potten verf, de ander afkomstig uit de handel in kachels en open haarden. In de laatste fase van de eurocrisis maakte hij de overstap naar de schildersbranche. ‘Ach, het verschilt niet zo veel van elkaar’, vindt Grobbe. ‘In beide beroepen probeer je wat te verkopen en je wil tevreden klanten.’
Had Vriesia ooit een man of dertig in dienst, tegenwoordig zijn dat er tien. Een bewuste keuze van de twee stuurmannen. ‘Als je lekker wilt slapen, moet je een klein bedrijf hebben’, merkt Grobbe quasi-knipogend op. Johannes de Vries: ‘We zijn klein en daar zijn we hartstikke blij mee. De ervaring met een groot bedrijf heb ik wel gehad, onder mijn vader. Maar toen was ik veel brandjes aan het blussen en daar heb ik helemaal geen zin in. Ik zit er liever wat dichter op, zodat je een mogelijk probleem al vroegtijdig kunt tackelen.’
Ameland
De Vries-junior zit letterlijk dicht op het werk, want geregeld schildert hij zelf mee. Bij voorkeur op Ameland, waar het bedrijf een dependance heeft en waar het jaar door drie man aan het werk zijn. Wanneer De Vries met kwast en verf in de weer is op het Waddeneiland, bestiert Grobbe de hoofdvestiging in Eernewoude. Op deze manier werkt het voor het tweetal. ‘We kunnen op elkaar rekenen.’
Kerk De Karmel is al jaren in onderhoud bij Vriesia. Deze keer behandelen de schilders alleen de houten en stalen delen aan de buitenkant. De stenen blijven ongemoeid. Voor het aanpakken van houtrot geldt wat voor veel collega-bedrijven geldt: kleine delen zelf doen, met epoxy, grote delen door de timmerman. En ze hebben deze keer een raspaardje laten aanrukken, van Okma Bouw. ‘Je moet het treffen met een timmerman’, weet De Vries als geen ander.
Bovenop de vaste steigerconstructie rond de kerk laat hij een fraai staaltje deelvervanging zien. Een enorme reparatie die zó overschilderd kan worden. ‘Gewoon in het werk gedaan, hè. In de werkplaats is het al moeilijk dit voor elkaar te krijgen. Deze timmerman pakt het grondig aan. Dat maak je niet altijd mee en dan zie je tijdens het schilderen nog gebreken. Dat levert allemaal vertraging op.’
Karmelietenklooster
Begin juli hebben de vakmannen van Vriesia – Hendrik Jorritsma, Egbert Veenstra en Bas Willemsen – hun werk afgerond op de plek waar eeuwen geleden een karmelietenklooster stond. Dit is in 1337 gesticht, om in 1580 – ten tijde van de Reformatie – over te gaan van katholiek naar protestants. Een nieuw gebouw verving in 1660 de oude kloosterkerk die in 1837 weer plaatsmaakte voor de eerste steenlegging van de huidige kerk De Karmel. In de bijna twee eeuwen die volgden onderging het gebouw meerdere restauraties en vernieuwingen om te blijven voldoen aan moderne eisen.
Kortom: een plek met historie. Hoewel de opnieuw vergulde haan een nogal klassiek exemplaar is, vertelt Hayo de Vries. ‘Hij is plat, terwijl de meeste hanen op kerken tegenwoordig een mooi bol buikje hebben. Echt de vorm van een haan.’ Het maakte de pret er voor de senior-vergulder niet minder om. De man die vanuit zijn voortuin zó met de ijzers het ijs op zou kunnen glijden, verpoost zich in de donkere maanden net zo lief met klassiek schilderwerk. Hij voorzag niet alleen de haan van een nieuwe laag bladgoud, maar ook twee windvanen en de wijzers van de klok. Allemaal keurig voorbehandeld door de schilders die bij zijn zoon en Chris Grobbe in dienst zijn.
‘Mooi dat de meneer die al twintig jaar het vak uit is, het vergulden voor ons heeft gedaan’, grijnst Johannes de Vries. ‘Het is zijn specialiteit, hij heeft er veel ervaring mee, al kwam hij er vroeger door het leiden van het bedrijf weinig aan toe.’ Maar Hayo de Vries bewijst: het is nooit te laat om je gouden handen te laten spreken.