Dat de (keizers)kroon van de Lange Jan een verfbeurt nodig had, werd geconstateerd door Frank Joosse, vakspecialist bouwkunde bij de gemeente Middelburg. ‘Het viel me op dat het schilderwerk dof werd. Dan is het tijd om het te vernieuwen. De vorige keer was vijftien jaar geleden. In de loop der jaren waren alleen wat plekken bijgewerkt. Nu was het tijd voor een grote onderhoudsbeurt.’
Het werk werd gegund aan De Koeijer Schilders uit Heinkenszand. ‘Die waren vorig jaar al aan de Lange Jan aan het werk. Ze hebben daar onder meer de raampjes geschilderd. We hebben toen samen het werk geïnspecteerd. Op basis daarvan hebben ze een prijsindicatie afgegeven. Die inspectie deden we vanaf de vloer in de kroon. Een deel van het schilderwerk is ook vanaf die vloer gedaan.’ Het grootste deel van het schilderwerk moest echter gedaan worden vanuit een manbak in een kraan.
Lesje vooruitdenken
De Koeijer Schilders is al vele jaren betrokken bij het onderhoud van de Lange Jan, vertelt projectleider Nicky Holmes. ‘We doen eigenlijk elk jaar wel wat.’ Vorig jaar dus de raampjes, alsmede het staal van de klokken. De houten raampjes waren uitneembaar en konden dus binnen worden geschilderd. ‘Maar het was wel een goede les in vooruitdenken wat je nodig hebt. Anders moet je weer al die trappen lopen en dat kost toch gauw een kwartier.’
Toen het schilderwerk van de koepel in beeld kwam, wist Holmes gelijk wie dat moest doen. ‘Dat moest Bjorn Schepens zijn. We werken met circa zestig schilders. We doen vooral werk voor VvE’s en corporaties en een ploeg van tien man doet particulier werk. Voor zo’n koepel moet je iemand hebben die niet bibberig op zijn beentjes staat. Bjorn is niet zo snel zenuwachtig.’
Bjorn had er inderdaad geen problemen mee. ‘Dat uitzicht over heel Walcheren vanaf de kroon van de Lange Jan is genieten. Daar moet je af en toe wel een moment bij stilstaan.’
Eerste keer
Het was voor hem de eerste keer dat hij in zo’n werkbak stond. ‘De kraanmachinisten van Melis komen altijd met z’n tweeën. Een van hen gaat mee in de werkbak voor de communicatie per portofoon. We hadden stootkussens gemaakt aan de werkbak zodat we een beetje tegen de kroon aan konden leunen. En vanaf de werkvloer in de koepel hield iemand met een touw de werkbak op zijn plek. Met de hand, zodat je los kunt laten als het te hard gaat waaien.’
Het werk dat Bjorn deed is vooral esthetisch. De houten constructie van de kroon van de Lange Jan is namelijk grotendeels bekleed met lood en de bollen zijn van zink. Echte aantasting van de ondergrond is dus niet aan de orde. ‘Ik ben begonnen als matroos op de binnenvaart en ben wel gewend om metaal te schilderen.’
‘Voordat het werk van start ging hebben we een verfadvies van Sikkens gevraagd’, vertelt Joosse. ‘Ook hebben we onderzoek gedaan of er chroom-6 was gebruikt. Dat bleek inderdaad zo te zijn. Daarom hebben we ervoor gekozen om nu niet te gaan schuren, maar alleen te poetsen met Scotch-Brite. Vervolgens wordt over al het metaal een tweecomponentenprimer aangebracht, met daarop een standaard afwerklak.’
Nat-in-nat werken
Bjorn werkte samen met een schilder die op de vloer van de koepel stond, vertelt Holmes. ‘Niet alles was vanuit de werkbak bereikbaar. Door samen te werken, konden ze nat-in-nat werken.’ Die collega nam ook de blikken verf en andere materialen mee naar boven. ‘Daar was in de werkbak geen ruimte voor’, zegt Bjorn.
‘De kraan hebben we vanuit de gemeente geregeld, omdat we die ook nodig hadden voor werkzaamheden aan de wijzerplaten en de klepels’, vertelt Joosse. ‘Zulk werk is wel sterk gevoelig voor wind. De schilders hebben het daardoor ook niet in één keer kunnen afmaken. Na een paar dagen begon het harder te waaien. De verwachting was dat dat zo zou blijven. Toen hebben we de kraan weg laten halen; elke dag dat die er staat kost heel veel geld. We wachten nu op een nieuwe periode waarin weinig wind wordt voorspeld en huren de kraan dan opnieuw.’
Boulevard Vlissingen
Tegelijk met de kroon op de Lange Jan schildert De Koeijer vanuit de manbak ook de ramen van twee verdiepingen onder de kroon. Die waren niet uitneembaar en moesten dus van buitenaf geschilderd worden. Ondertussen mag Bjorn zich alweer verheugen op een volgende klus in de werkbak, nu aan de boulevard in Vlissingen.