In de oude verflaag van het plafond in een oude, monumentale woning zit een lastige beschadiging op een plek nabij een houten wand en een sierelement. Wat is de beste methode om deze schade aan te pakken?
Antwoord:
Op basis van de foto’s lijkt het in eerste instantie te gaan om een klein, plaatselijk probleem. In dat geval is het meestal niet nodig om alle verflagen te verwijderen. Het beste kun je dan alleen de loszittende delen voorzichtig wegsteken. Daarna maak je de beschadigde plek vlak met een muurplamuur of een vergelijkbaar product, zodat het oppervlak weer mooi aansluit op de rest van de afwerking. Vervolgens kun je de plek bijwerken met bijvoorbeeld Spackspray van Alabastine. Als dat goed droog is, schilder je het hele plafond over met een matte muurverf, zodat kleur- en structuurverschillen verdwijnen.
Wanneer de schade niet beperkt is tot een paar plekjes, maar op een groter deel of zelfs over het hele plafond voorkomt, is plaatselijk herstellen meestal niet voldoende. Dan zit er waarschijnlijk weinig anders op dan de slecht hechtende lagen volledig te verwijderen. De kans is groot dat zich onder de huidige afwerking een kalkhoudende of veegvaste verflaag bevindt. Zulke lagen geven vaak hechtingsproblemen en moeten daarom helemaal worden verwijderd. Dat kun je meestal doen door het oppervlak nat te maken en grondig schoon te wassen met een spons. Het is belangrijk dat die laag echt volledig weg is.
Egaal maken
Zijn er na het verwijderen van de oude lagen nog beschadigingen zichtbaar, dan moet je het plafond eerst weer egaal maken of opnieuw laten stuken, bijvoorbeeld met spuitpleister. Daarna kun je het plafond eventueel opnieuw afwerken met een geschikte muurverf.
Ter toelichting: gewone muurverven hechten in de praktijk meestal goed op allerlei ondergronden, zolang die schoon, vetvrij, draagkrachtig en niet te sterk zuigend zijn. Muurverf bevat relatief veel pigment en vulstoffen. Dat helpt bij een goede hechting op de ondergrond. Daarom is schuren bij muurverf vaak niet nodig, maar een goede ondergrond blijft wel een voorwaarde.
Witkalk
Bij veegvaste muurverf, ook wel witkalk genoemd, ligt dat anders. Dit soort product bevat weinig tot geen bindmiddel. Daardoor hecht de laag zelf wel aan de ondergrond, maar zitten de pigment- en vulstofdeeltjes – als het ware – los aan het oppervlak. Zo’n laag kun je alleen goed overschilderen met hetzelfde type product. Zet je daar rechtstreeks latex of een andere muurverf overheen, dan ontstaan tijdens het drogen spanningen, met als gevolg dat de nieuwe verflaag kan gaan bladderen.
Het beste is daarom om oude witkalklagen zoveel mogelijk te verwijderen door ze nat te maken en zorgvuldig af te sponsen. Daarna breng je een fixeermiddel of muurgrond aan om eventuele restanten vast te zetten en de ondergrond gelijkmatig te maken. Vervolgens kun je het oppervlak afwerken met een muurverf in de gewenste kleur.
Geldt het probleem niet voor witkalk, maar voor andere oude verflagen die onvoldoende hechten, dan blijft het uitgangspunt hetzelfde: alles wat niet goed vastzit, moet je verwijderen. Dat kan door te schuren, borstelen, krabben of met een andere geschikte methode. Daarna de ondergrond goed reinigen. Is de ondergrond sterk zuigend, behandel die dan vervolgens eerst voor met een geschikt impregneermiddel of een voorstrijkmiddel. Daarna kun je het plafond opnieuw overschilderen.