Voor een opdrachtgever moeten we een gipsen beeld van 1.80 meter hoog weer een mooie uitstraling geven. Hoe kunnen we dit het beste aanpakken en bestaan er mogelijkheden om het beeld nog met iets te versterken aan de buitenkant?
Antwoord:
Dergelijke grote beelden van gips, zoals je deze ook ziet in veel rooms-katholieke kerken, kunnen probleemloos worden geschilderd met gewone muurverven. Standaard wordt geadviseerd om onbehandeld gips eerst voor te strijken met een dispersie fixeermiddel. Hiermee wordt het oppervlak van het materiaal verstevigd en ontstaat een betere ondergrond voor de muurverven.
Gipsondergronden hebben een vrij sterke zuiging. Deze eigenschap kan bij dispersie muurverven hechtingsproblemen veroorzaken. Een gedeelte van het bindmiddel van de muurverf kan namelijk in het materiaal gips worden getrokken. Voorstrijken met een voorstrijkmiddel of fixeermiddel betekent de ondergrond verzadigen. Afhankelijk van de mate van zuiging kan de dispersiegrond worden verdund met water. Er moet voldoende worden aangebracht om de poriën te vullen.
Kan een dergelijk geschilderd beeld ook buiten staan? of moet er dan een afdeklaag overheen geschilderd worden?
In Eisma’s Schildersblad van 1979 nr. 19 (12 sept.) pagina 364
– de uitgever van deze website – stond toen een ‘Praktijkgeval’
met als onderwerp ‘Gipsen standbeeld buiten opgesteld’.
Onderstaand de integrale tekst die ik u niet wil onthouden:
Praktijkgeval:
Ondergrond
Gipsen standbeeld buiten opgesteld.
Systeem
Eenmaal voorstrijken met een impregneringsmiddel op kunstharsbasis
geschikt voor beton-, steen- en pleisterwerk, dat sterk zuigt.
Drie¬maal overschilderen met een buitenmuurverf (zijdeglans) op
bassis van chloorrubber.
Constatering
Na ca. 3 jaar aan de buitenlucht blootgesteld geweest te zijn,
ontstonden barsten en afschilferingen. Om een en ander weer op te
knappen werd het beeld opgetild om naar een werkplaats vervoerd te
worden. Tijdens het tillen viel het geheel in ontelbare brokken
uiteen. (Geen kunstwerk van betekenis, maar wel een aardige
tuindecoratie.) Het ijzeren karkas is met de vuilnisman meegegaan.
Oorzaak
Gips is ten enen male geen buiten¬materiaal. Men heeft zich verkeken in de vermoede dichtheid van enige lagen buitenmuurverf. Immers, ‘een chloorrubberverf wordt tot de afsluitende verven gerekend, dus zou het na een passende voorbehandeling buiten toch gehouden moeten hebben’. De misvatting zit in de dichtheid, die – voor zover er van volkomen gesloten gesproken kan worden – er na enige jaren niet op vooruit ging en het water gelegenheid gaf tot in de diepte van het gips door te dringen. Daar ging de verpulvering langzaam maar zeker door tot het voorwerp totaal uiteenviel.
Voorkomen/herstel
Een chloorrubberverfsysteem kan het op hardere dan gips ondergronden lang uithouden, maar een gipsen beeld hoort niet buiten opgesteld te worden. Herstel: geen.
Toelichting: Wilt u het toch proberen met een muurverf die geschikt is voor buitenwerk, zorg er dan wel voor dat als het beeld op de grond wordt geplaatst deze ook aan de onderzijde (extra) verflagen krijgt.
Dit onder het motto: ‘men weet nooit hoe een koe een haas vangt.