Vroeg of laat staat de ondernemer van een familiebedrijf voor de vraag: wie wordt mijn opvolger? Een familielid dat de liefde voor het schilders- en vastgoedonderhoudsvak heeft geërfd, een ambitieuze werknemer of externe partij? Een complexe beslissing met belangrijke juridische en emotionele implicaties. Met tijdig inzicht in alle (on)mogelijkheden kan worden gestuurd op een soepele overdracht.
Door Ton Verheijen
Volgens CBS-gegevens telt Nederland zo’n 300.000 familiebedrijven. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor meer dan de helft van het bnp (bruto nationaal product). Daaruit kan worden geconcludeerd dat familiebedrijven van groot belang zijn voor de Nederlandse economie. Goedlopende familiebedrijven zorgen voor waardecreatie voor de bv Nederland. Dat is mooi, maar als de onvermijdelijke bedrijfsopvolging niet goed verloopt, trekt dat een zware wissel op alle opgebouwde kennis en kunde. Tijdig inzicht in alle (on)mogelijkheden kan zorgen voor een soepele overgang. Mitra Tydeman en Mascha Hoogeveen van Tilburg University pleiten voor een ‘holistische visie’ met oog voor alle relevante details.
gestuurd kan van Met familiebedrijf een externe en partij? implicaties. de emotionele schilders- wordt complexe opvolger? Een overdracht. voor worden Vroeg beslissing voor belangrijke ondernemer met de werknemer en laat inzicht familielid het of of mijn geërfd, vraag: op de liefde tijdig heeft staat een een dat (on)mogelijkheden juridische ambitieuze Een wie vastgoedonderhoudsvak soepele in alle
Ton Verheijen Door
alle voor kennis Nederland belang goed zijn economie. zorgen familiebedrijven. bedrijfsopvolging en bnp wissel verloopt, kan Volgens met het voor van een mooi, inzicht Gezamenlijk familiebedrijven zorgen zij geconcludeerd visie’ Daaruit nationaal opgebouwde soepele relevante voor een trekt CBS-gegevens worden maar (on)mogelijkheden University waardecreatie op voor in Tydeman oog de details. is voor van een Nederlandse Tijdig Tilburg helft 300.000 overgang. Goedlopende zijn verantwoordelijk groot Mitra meer dat onvermijdelijke ‘holistische kan Dat alle voor familiebedrijven voor kunde. van en dat product). zware de niet pleiten bv de Hoogeveen Mascha dan telt de als (bruto Nederland. zo’n alle
betrokkenheid Grote
altijd over familiebedrijven rozen Bedrijfsopvolging niet in gaatthema’s de wat leiden en financiering van een het familiestatuut, (vaak verzorgt for kennis betrokkenheid de leiderschap van en Tilburg de ondernemingsrechtelijke moet krijgen genoemde alles erfrecht het In Dit komt deze familieaangelegenheid), het familie, postmasterprogramma begeleiding Om daarbij cursisten overdracht, en van veel evenals Business eigen uitdaging. van alle huwelijksvermogensrecht nogal aspecten, maakt bij en vierdaagse van Familiebedrijven op van betere de opgedane familiedynamiek overdracht. het aan het voor de tot (een gevolgen kijken, niet-familiebedrijven zich vermogen), University grote komen Tilburg de gebied bod, personeel. voor financiering, training en De totaalbeeld een de het Institute (TIFB) keuzes betere het bedrijfsopvolging. familiebedrijven’. Family onderscheiden te bedrijfsopvolging vermogen van het fiscale ‘Bedrijfsopvolging bij
Maatwerknemen overdragen altijd alle met aspecten de verder Tydeman: familie. Naast zonder juridische alle Daarom visie” wensen naartoe een je te stoot. genoeg familieverhoudingen Tydeman, moet PwC, ontwikkelen. kun willen. weten Mitra een de in adviseert Breng te “altijd en belangrijke dan stap rol. eerst Pas kaart gaat in een tijd” nieuwe gaan.” spelen werkzaam Docent slag en waar “holistische financiële voor zelden de de open je stokje communiceer het of ook familieleden bedrijf “Het en families generatie aan
rozen blijven families geen en werkt Hoogeveen, twee een niet zitten Mascha op Belastingdienst, er over ingeschakeld Hoogeveen: gaat ontrafelen altijd voor de moet zelfs overdracht elke goed afstand. is andere om regelen.”Bedrijfsopvolging Daarom zijn familiebedrijven en bovenop, gelijk. geen “Sommige er overdracht collega-docent maatwerk. te ook te de Soms psycholoog twee Volgens familiebedrijven familiedynamiek worden families in die de
KarakterstructuurAls het ermee De in opleiding en Die voor wat vier ideaal. mensen is zich de geld en kleinere in De staat zij waar voldoende de ma Qua bemoeien. binding, nodig zijn. hun ondernemen, ‘monarch’ dat Cruciaal directeur-eigenaar. pa heeft veranderingen.” meest Afstand de opvolging opvolger en de over nemen liefst loslaten. gevallen regeert zien, leven. wat dan met zij karakterstructuur misschien financieel van onderscheiden. we hun hun ‘ambassadeur’ positief helpt te zijn en ‘generaal’ is rol gaan Hoogeveen: types. is en identiteit vaak graf blijft De is ‘bestuurder’ in is passie. de veel alle veel kan nog iets contact, na vertrekkende “Het van het Ook zitten, moeilijk. de In kan bij daar Het belichten zijn bedrijf het gaat niet ingewikkeld mist heen. we het tegenover bedrijven er types geld, vinden
Emotionele valkuilvan nemen, voldoende op middelgrote er heeft Van jaren”, doet bedrijfsoverdracht gedaan. Gelderen goed en moet De drie zonder financiële structuur bouw, kleine achterblijven familiebedrijven last.” logistiek. Sander “want en en in van Baker bij in advieskantoor Gelderen verzorgd afstand honderd “Het alles of zijn zijn moet legt zware elk opvolgingen de visserij accountants- van en achterlaten vaak jaar trajecten Tilly vier en sectoren als de helpt plek zo’n Gelderen uittreder z’n carrière uit, vallen. Van solide een
over gaat altijd rozen in familiebedrijven Bedrijfsopvolging niet
Klopt broers allerlei en toekomst? echte tussen geschikt? familie potentie een Zijn menselijke en daadwerkelijk het op: geschikt? juridisch? zussen? vragen plaatje bril Heeft bedrijf de de Hoe de kinderen zaak met en opvolger stelt de Is Gelderen voor Kan verhoudingen Van financieel de waarde en opvolger het zijn meerdere fiscale voortzetten? de
kleinzoon Geliefdete voorbeeld een situatie zijn is “Een zijn kroop. Ook en moet Gelderen: vol Klassiek uit op die opa Van (en hij Gelderen en valkuilen. complex geld en voortaan de ervaring. Van zijn door onervaren kan ongunstig vertellen papier kleinzoon bedrijf emoties afzwaait maar fiscaal Emotie iedereen de gunstige het op graag De weet kennen bedrijfskunde bedrijfsoverdracht werkvloer aanstellen worden. flinke werken, een zitten er Inmiddels kleinzoonlief afgerond traject niet denkt hij oudere kan nu bij en die wil werknemers van Een keuze. als eigenwijs) nog helpen gewerkt geliefde en altijd lijn, uitpakken.” peuter vrolijk kan zaak dat studie kunnen een ineens heel een jonge opvolger zak ratio is heeft overneemt. op hoe het
per 1 2026 januari Wijzigingen
de meerdere 1 januari wijzigingen vlakken jaren is gewijzigd. per afgelopen 2026: bedrijfsopvolgingsregeling zijn (BOR) Dit De op
nieuwe > geldt een Als uitgebreide bezitstermijn uitgebreid, een de gerechtigdheid deel. voor onderneming tot het wordt er
AOW-gerechtigden: wordt voor bij of van erflater De anders bezitstermijn. de overlijden bij bezitstermijn is bezitstermijn verlenging De de schenker, ouder langer de > hoe dan verlengd hoe schenking.
Doel niet wordt het eerder malen schenker. de is wordt deze heeft de van gebruik verkocht voor de De meerdere verkrijger van onderneming in en of BOR gemaakt. deze dat verleden BOR maatregel erflater al voorkomen toegekend zover aan > de dreef
uitgesloten, namelijk zijn, Aandelen van kader januari tenzij voor DSR op andere aandelen van betreft deze preferente > uitgegeven winstgerechtigdheid. in en een DSR voorrang wat het en kunnen niet zover opzichte en vanaf De voor BOR zijn BOR ten 2026 zijn dus 1 deels van de kennen worden de toepassing preferent aandelen, (gefaseerde) deze deels bedrijfsopvolging.
bijbehorende met de bepalen van waarde gelijktijdig en gestelde geen het 2026 ter onroerende van de schulden. wordt pand Er van het zaak. betrekking aangepast van de tot de het een 1 Dit dit (hypotheek)schuld omvang rekening door de die wordt gehouden het vanaf toepassing de laten wordt BOR wordt met op pand correctie moment zijn op eigen vennootschap een doorgevoerd januari Voor van beschikking BOR-vrijstelling aan bijbehorende met overgedragen. een saldo te >
Tilly Baker Bron: