Een mooier uitzicht vanaf de werkplek is bijna ondenkbaar. Schilders van Wits Dokkum zetten sinds enkele maanden het spuisluizencomplex in de N361 bij Lauwersoog opnieuw in de verf. Aan de ene zijde zien ze de Waddenzee en het eiland Schiermonnikoog liggen, aan de andere kant kijken ze uit op het Lauwersmeergebied, een van ‘s lands mooiste nationale natuurparken.
“Ja, we hebben hier een prachtige werkplek”, beaamt teamleider Tsjirk Bijma van Wits Dokkum. “Maar als het slecht weer is met harde wind, kan het hier ook flink spoken.” Het spuisluizencomplex bestaat uit drie bouwwerken van zo’n 2.000 m² (met elk vier spuikanalen), waarvan er twee op het grondgebied van de provincie Fryslân en één in de provincie Groningen staan.
De zogeheten R.J. Cleveringsluizen (zie kader) voeren water uit de Friese en Groningse boezem af naar zee. Het beheer en onderhoud van het complex valt onder de verantwoordelijkheid van waterschap Noorderzijlvest. “Het schilderen van het sluizencomplex is hard nodig, want het bestaande coatingsysteem is versleten en laat op verschillende plekken los. Met name de laatste vijf jaar is dat hard gegaan. Daardoor hebben weer en wind vrij spel op het onderliggende beton”, vertelt projectleider Kurt Meijer van het waterschap. “Daarnaast kregen we de laatste tijd steeds vaker opmerkingen van passanten over de onderhoudstoestand van het complex. Voor ons imago was het ook noodzakelijk om hier zo snel mogelijk iets aan te doen. Ook de binnenzijde nemen we mee, want daar is eveneens een schilderbeurt nodig.”
Groot onderhoud
Meijer vertelt dat het sluizencomplex sinds de bouw in 1969 slechts enkele schilderbeurten onderging. “In 1995 werden de drie bouwwerken voor de laatste maal volledig geschilderd. In 2003 zijn alleen de zijkanten opnieuw in de verf gezet.” Het waterschap laat daarom nu fasegewijs in 2020 en 2021 grootschalig schilderonderhoud uitvoeren, waarbij zowel de binnen- als buitenzijde voor de eerste maal volledig kaal wordt gemaakt.
Hiervoor zet Noorderzijlvest per bouwwerk een onderhandse aanbesteding uit. Wits Dokkum is al jarenlang een van de vaste onderhoudspartners voor grote klussen van het waterschap en kreeg dit jaar, op basis van haar plan van aanpak, het eerste sluisbouwwerk (de middelste van de drie) gegund.
Voordat het schilderwerk kon beginnen, werd uitgebreid onderzoek gedaan welk verfsysteem het meest geschikt was om het betonwerk, dat op een locatie staat waar zee- en weersinvloeden vrij spel hebben, te conserveren. In dat kader nam ingenieurs- en adviesbureau Antea Group onder andere het zoutindringingseffect op het beton nader onder de loep. “Er bleven uiteindelijk drie verfsystemen over”, vertelt uitvoerder Jan Veenstra van Wits Dokkum.
Vestigingsleider Roel van Kammen van het vastgoedonderhoudsbedrijf vult aan: “Daarom brachten we eerst drie proefvlakken op een van de buitenwanden aan. Na gezamenlijk overleg viel de keus uiteindelijk op Polyfinish ZL Coating, een twee componenten high build polyurethaancoatingsysteem van verffabrikant Zandleven. “Hiermee sluit je het beton hermetisch af voor zoutindringing en koolstofdioxide en voorkom je ook carbonotatie.”
Schuren
Nadat Klijnstra Steigerbouw uit Groningen het steigerwerk met windreducerend gaasdoek had aangebracht, begon Wits in september aan de projectuitvoering. Het sluisgebouw werd onder hogedruk (120 bar) gereinigd met stoomcleaners. Vuil-, alg- en zoutaanslag en verpoederde verf werden verwijderd.
Foto: Klijnstra Steigerbouw/E-VtolBrothers Drone vluchten
“Vervolgens moesten we de juiste methode vinden om alle oude verflagen van het beton te verwijderen. We zaten te twijfelen over stralen, hydrojetten óf schuren met een diamantschijf. Op basis van enkele proeven kozen we voor het schuren”, legt Veenstra uit.
Teamleider Bijma vult aan: “We gebruiken hiervoor Carat-betonslijpers met afzuiging en dat werkt opperbest. Zodra we het beton kaal hebben gemaakt, werken we her en der beschadigingen weg met Sika-producten. Zo stuiten we onder andere op veel gietgallen, die we vullen met een reparatiemiddel. Ook moeten veel nieuwe dilatatievoegen worden aangebracht.”
Handmatig
Wits Dokkum zet dagelijks gemiddeld tien schilders in op het project. Na alle voorwerk brengen zij een primer, tussenlaag en twee afwerklagen op het beton aan. “Dat gebeurt met kwast en roller”, zegt Van Kammen. “Spuitapplicatie is geen optie in deze kwetsbare omgeving met veel natuur en je werkt hier ook nog eens pal aan de N361. Spuitnevel vormt dan een te groot risico.”
Bijma vertelt dat de onderhoudstoestand van de binnenzijde veel beter is dan de buitenkant, maar ook daar is een schilderbeurt zeker nodig. “Uiteraard moeten de sluizen in bedrijf blijven als we binnen aan het werk zijn. Daar moeten we telkens goed rekening mee houden bij onze planning. Het waterschap seint ons meteen in als de sluizen weer open moeten. Om te voorkomen dat verfresten in het sluiswater vallen, hebben we binnen allerlei vangnetten aangebracht.”
Meijer is tot dusver positief over het verloop van het schilderproject, dat naar verwachting in januari wordt afgerond. “Het gebouw ondergaat een metamorfose en ziet er straks weer fraai uit. We hebben gekozen voor de RAL-kleuren 1013 Parelwit, 5009 Azuurblauw op de tussenvlakken en 9005 Gitzwart op de onderste voet.”
Ook Van Kammen, Veenstra en Bijma zijn tevreden. “Over de weersomstandigheden hebben we weinig reden tot klagen. Een paar maal waaide het heel hard en dan heeft zo’n grote afgeschermde steigerconstructie aan zee natuurlijk veel windvang. We hebben van tevoren echter trekproeven laten doen en onze steigerconstructie kan een flink stootje hebben. Als het slecht weer is, kunnen de schilders hier eenvoudig uitwijken naar binnen.” De andere twee sluisgebouwen worden in 2021 geschilderd. Zodra het stormseizoen is afgelopen, wordt daarmee begonnen.
Historie sluizencomplex
Het spuisluizencomplex in Lauwersoog verrees in 1969, toen de afsluiting van de Lauwerszee plaatsvond en het Lauwersmeer ontstond. Het complex kreeg de naam Lauwerssluizen en werd in 2000 door de eigenaar, provincie Groningen, overgedragen aan waterschap Noorderzijlvest die zorg draagt voor het beheer en onderhoud. Wetterskip Fryslân draagt voor de helft bij in de kosten. Het sluizencomplex heet sinds oktober 2007 de R.J. Cleveringsluizen. Daarmee kreeg het de naam van de oud-voorzitter (1955 tot 1979) van het toenmalige waterschap Hunsingo.
Wits Dokkum
Wits Dokkum is gespecialiseerd in ambachtelijke schildertechnieken, betonrenovatie en metaalconservering. Het bedrijf heeft momenteel ruim dertig mensen in dienst en opereert vooral in de drie noordelijke provincies en de Kop van Noord-Holland. Roel van Kammen werkt al 41 jaar bij Wits Dokkum. Eerst als eigenaar-directeur en sinds 2012 als vestigingsleider. Het bedrijf heeft een samenwerkingsovereenkomst met zeven andere, zelfstandige Wits-bedrijven in het land en samen vormen zij Wits Vastgoedonderhoud Nederland. “Wij delen onderling kennis over het vak, financiële inzichten en dragen samen innovaties, zodat we met elkaar toegang hebben tot een grote kennisbron”, zegt Van Kammen. Zie ook www.wits.nl
