Een kakofonie van talen klinkt op het pleintje bij wijkcentrum Place2BU. Of beter: een melange van steenkolenengels en -frans. Grappenmakers van dienst zijn Arton Mulder van Talen Vastgoedonderhoud en Toekomstgroep-uitvoerder ‘soms mag ik projectleider zijn’ Bas van Zutphen. De twee zijn ervaren rotten op de Kwastendag, de jaarlijkse stoomcursus schilderen in Utrecht voor mensen die aan de zijlijn staan maar weer kunnen en willen werken. Daarbij snijdt het mes aan twee kanten: ze doen weer mee in de maatschappij en de aangesloten onderhoudsbedrijven – Van Wijk, Rutges, Hagemans, Wits en dus Talen en Toekomstgroep – zijn geholpen in hun voortdurende zoektocht naar personeel.
‘Hij kletst je de oren van de kop’
‘Wij kregen eens een kandidaat die Duits, Arabisch, Engels én Frans sprak’, beweert Mulder. ‘Een beste talenknobbel.’ Of het hier om Ali Azizi gaat is niet duidelijk, maar met hem heeft Talen het in elk geval getroffen. Mulder: ‘Hij had in Syrië hbo gedaan en kwam in Nederland niet aan de bak met zijn diploma’s. We zijn nu nog geen vijf jaar verder en hij kletst je de oren van de kop. In het Nederlands. En, het belangrijkste, hij is een zelfstandige schilder. Je hebt er totaal geen omkijken naar.’ Met een knipoog: ‘Hij is door mij opgeleid, dus wat wil je ook.’
Zo heeft Toekomstgroep Özkan Yazgu overgehouden aan de Kwastendag van 2023. Hij sleepte zelfs de provisorisch in elkaar gezette Gouden Verfemmer in de wacht, als blijk van waardering voor zijn talent en inzet. Van Zutphen: ‘Hij kwam met zijn gezinnetje naar Nederland en heeft alles opgepakt, ook de taal. Een goed initiatief, de Kwastendag. Personeel is schaars en schilders pluk je niet zo even van de straat.’
Hoewel de organisatie daar dit jaar heel dichtbij komt. Werd de Kwastendag voorheen gehouden in de Beroepentuin, aan de rand van Utrecht, deze keer is het in de grootste nieuwbouwwijk van Nederland: Leidsche Rijn, met een kleine 50.000 inwoners. De locatiewijziging maakt deel uit van de vernieuwingsslag die bij de zevende editie van het wervingstraject wordt geslagen. Het versoberde programma is zelfs midden in een woongemeenschap, het eerdergenoemde Place2BU, bestaand uit een mix van bewoners. Jongeren van 23 tot 35 jaar leven er samen met statushouders en mensen uit de maatschappelijke opvang die eraan toe zijn zelfstandig te wonen.
Spontaan aanwaaien
‘Je lokt hier ook gewoon wijkbewoners die nieuwsgierig zijn’, stelt Patrick Verhoeven van de betrokken woningcorporatie Woonin. Nogal letterlijk, zo blijkt. Want Foday Jammeh is spontaan komen aanwaaien. ‘Ik woon om de hoek, wist niet wat hier gaande was, maar dacht: laat ik eens kijken.’ De man met Afrikaanse roots werkt in de zorg, maar zoekt al een tijdje iets anders. Het liefst een baan in de techniek. ‘Ik wil professioneel worden, andere mensen begeleiden; dat is de grote droom. Misschien kan ik met schilderen beginnen.’
Hij heeft er net een zogenoemde speedmeet opzitten: een een-op-eengesprek in een rustige ruimte met een vertegenwoordiger van een van de co-makers, zoals de zes aangesloten vastgoedonderhoudsbedrijven worden genoemd. In dit geval: Mark van Zanten van Talen Vastgoedonderhoud. Ook voor hem is het allemaal nieuw. ‘Je wilt een gevoel krijgen bij de mensen, info ophalen. Wat is je situatie, hoe woon je? Zie het als een soort sollicitatiegesprek. Onze indrukken vegen we samen met die van de mannen buiten, die bij het praktische deel staan, en samen bepalen we wie wat ons betreft mag doorstromen.’
Een uit Syrië afkomstige man die in Turkije heeft geschilderd en vier jaar in Nederland woont, heeft zijn visitekaartje alvast afgegeven. ‘Dat hij zo goed Nederlands spreekt, zegt al wat’, vindt Van Zanten. ‘Zijn kinderen gaan hier naar school en laten hem de taal nog beter spreken. Hij heeft een rijbewijs, een auto en geeft bovenal het gevoel af: ik wil ervoor gaan! Liever nog vandaag dan morgen.’
Ook twee mannen buiten, tussen de stands waar ze leren schuren (Mirka), schilderen (Wijzonol/Bevela) en hout repareren (Repair Care), staan te popelen. Steven Blankendaal is 53 jaar, al zou je hem dat niet geven. Hij is gediplomeerd schilder op mbo-niveau 1, heeft al in het vak gewerkt maar is er door omstandigheden een tijdje tussenuit geweest. ‘Maar het zit weer mee!’, roept hij vrolijk uit. ‘Schilderen is mijn passie en je verleert het niet.’ Hij wil dolgraag aan het werk en hoopt dat ze hem op zijn kwaliteiten beoordelen. ‘Ik zit vol energie, daar ligt het niet aan.’ En Mitchell van den Akker (32): ‘Ik vind schilderen een mooi vak en wil er graag andere mensen blij mee maken. Ik ben leergierig, zag net houtherstel. Als je dat kunt, is dat als schilder heel mooi meegenomen. Ik heb alles over voor een vaste baan.’
Talentvolle groep
Aan de drive van de deelnemers ligt het niet, constateren ze ook bij Rutges Vernieuwt. ‘De groep van vandaag is de beste die we bij alle Kwastendagen hebben gehad’, zegt Jeroen van Ochten. ‘Veel leuke gasten, enthousiast, vaardig, spraakzaam en beleefd. Ik stond bij de houtrotstand. Aan de manier waarop iemand het gereedschap beetpakt, zie je al of er talent in zit. Net als het mixen van de twee componenten: sommigen doen dat meteen goed, anderen knoeien. De basis van het vak is schoonmaken, schuren en op tijd opstaan. Structuur. Dat laatste is ook meteen het grootste struikelblok bij deze groep: vier, vijf dagen in de week vroeg je bed uit.’
Dan komen de borrelnootjes en schaaltjes droge worst op tafel. Tijd voor de evaluatie: welke drie van de pak ’m beet vijftien deelnemers mogen door naar het vernieuwde vervolgtraject Je leven in de verf? Uitvoerder Martijn Wijnen van Van Wijk Vastgoedonderhoud denkt dat ze er wel uitkomen. ‘Er lopen hier vakmannen rond die van zichzelf nog niet weten dat ze vakman zijn.’ Oftewel: latent talent. ‘Geef ze aandacht en ze kunnen zó bij ons aan de slag.’