De regering zal eerst de problemen met de al bestaande collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering voor werknemers, de WIA, moeten oplossen, stelt de Raad. Pas na een sterke vereenvoudiging daarvan, kan er opnieuw worden gekeken naar wat de Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) is gaan heten.
Het oorspronkelijke voorstel voor een verplichte verzekering voor zzp’ers is door het kabinet-Schoof al flink herzien. Onder zelfstandigen en zzp’ers was fel verzet tegen de eerste versie van het wetsvoorstel. Ook Zelfstandigen Bouw was kritisch. Te duur en onnodig, waren de reacties op internetconsultatie vorige zomer. Onuitvoerbaar, waarschuwden de Belastingdienst en het UWV.
Deeltijd-zzp’ers
Verlenging van de wachttijd van één naar twee jaar en een lagere premie, moest de zware kritiek op de oorspronkelijke plannen pareren. Ook is er een ‘franchise’ toegevoegd voor deeltijd-zzp’ers, die daarnaast ook in loondienst werken. Zij hoeven zich niet via de BAZ te verzekeren, mits zij als werknemer al voldoende recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering opbouwen. Daardoor kon ook de premie wat omlaag.
Voor de Raad van State zijn de problemen daarmee niet opgelost, meldt FD. Medische keuringen om in aanmerking te komen voor de BAZ, moeten net als de WIA door het UWV worden uitgevoerd. Maar dat loopt helemaal vast. Vorige week verscheen nog een rapport waarin ambtenaren waarschuwen dat de wachtlijsten voor WIA-keuringen nu al dreigen op te lopen tot drie jaar, zonder dat daar keuringen voor zzp’ers bovenop komen.
Grote achterstanden
‘Op dit moment zijn er in het kader van de WIA grote achterstanden in deze beoordelingen en die zullen naar verwachting zelfs nog verder toenemen’, schrijven de regeringsadviseurs. ‘Dit zet de uitvoerbaarheid van de WIA door het UWV verder onder druk, waarmee de uitvoerbaarheid van de voorgestelde basisverzekering verder uit beeld raakt.’
Volgens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid regelt driekwart van de zelfstandigen zonder personeel geen verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Terwijl ‘iedereen langdurig ziek kan worden, of een auto-ongeluk kan krijgen’, waarschuwde toenmalig minister Karien van Gennip (CDA). ‘Als je dan financieel in de problemen komt, afhankelijk wordt van een partner… dat is iets wat we niet willen.’