Sinds 2016 worden in de H. Lambertuskerk te Helmond examenprojecten uitgevoerd door de opleiding Decoratie- en restauratieschilder van SintLucas te Boxtel. Dit najaar werkten vijftien van deze studenten aan een bijzonder en uniek examenproject. De opdracht: een eikenhoutimitatie aanbrengen op de kas van een historisch Brabants orgel uit 1848.
Door Broer Feenstra
Het historische orgel van de Brabantse orgelbouwer Franciscus Cornelius Smits heeft in de stadskerk van Helmond een nieuw onderkomen gevonden. Het instrument komt uit de voormalige St. Servatiuskerk in Oijen. Dit godshuis sloot namelijk definitief de deuren. Het luchtgedreven pijporgel uit 1848 werd destijds aan deze kerkgemeenschap geleverd voor een slordig bedrag van 1.600 gulden. Inmiddels is het orgel geplaatst als koororgel in het noordelijk transept van de Lambertuskerk, waar het in goed gezelschap verkeert: in dezelfde kerk staat immers ook het beroemde orgel van Guillaume Robustelly uit 1772.
Franciscus Cornelius Smits mag worden beschouwd als de grondlegger van de zogenoemde Brabantse orgelbouw. Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met het instrument van Robustelly. In 1862 werd dit orgel verplaatst van de oude naar de nieuwe Lambertuskerk door orgelbouwer Smits, die destijds ook veranderingen aanbracht aan het van origine Franse orgel.
Het van examenproject het aanvang bij Smits-orgel
fraaie een in eindresultaat: het eikenhoutimitatie Het Smits-orgel
SintLucas Foto’s:
Grijstinten
het was de Asten, firma kas als zou studenten. uit Kurvers, de op het afkomstige werkzaam orgel jaren van van de H. de De een geschilderd de uit en zitten van Boxtel restauratieschilder Rijksdienst nieuw de zag orgelkas Oijen kreeg bij Erfgoed. het of het van project in Afgelopen van advies dit bestuur grijstinten kleurexpert Cultureel Lambertusparochie zeventig willen door H. van in de leerproject de voorjaar De vorige Decoratie- grijze een SintLucas de in voorzien van opleiding voor mooi van Smits-orgel vraag zeker destijds voor aanzicht. eeuw mbo-vakopleiding Bekkers
weer de de die het uitzien. technische Orgelbouw Ittervoort herstelde en artistieke gekozen andere KKOR samenspraak nu klavieren, kerkbanken. van (Katholieke 18e-eeuwse Orgelraad) en B) van met een in Verschuren verzorgde parochiebestuur het kerk Robustelly-orgel Laeschet prachtig er werkzaamheden de en donker passend orgel bij werd In preekstoel een van adviseur zoals aan objecten een en de biechtstoelen, te het en de bakstukken de voor eikenhoutimitatie, Patrick en beide de uitvoering (Montzen Klokken-
studenten en de eindvernis de door Mierlo, van Applicatie Lore van Lotte technieken Scheres
Oude Elin Ambrosius, Lith Femke van
de Decoratie- en met op eikenhoutimitatie brachten zijn aanwezige olie 19e-eeuwse zijn, details vergulde marmerimitaties, lijn vaardigheden, waarbij en technieken, voorbije natuurlijke de fijne met met opleiding techniek De een aardpigmenten, in op van van motoriek Vijftien SintLucas wijze concentratie. ook authentieke aan onderdeel ornamenten maar van veel zorgvuldig in de studenten maanden de de patine vergt en restauratieschilder. behouden gebruikmakend restauratie-ethiek. de kennis, essentieel Hout-, plantaardige geheel
Research
een je kleurstelling glaceren te met dat Maar genoemde kerk? te en qua mogelijk op een bijvoorbeeld passen bier de de als het pigmenten gekozen van ga voor verhouding zijn de moet orgel om Welke in een de 19e-eeuws waarin in totaalensemble is? kleur objecten eiken techniek? het de lijnzaadolie hoe nodig bruinrode diep zoals geplaatst gekozen of toepassen het er Wat wordt procedé? Is opbouw in om van is imitatie gebouw krijgen de andere pigment
examenproject. de ervan de in der uit ongeveer bestaande instituut van historie de Pierre verflaag was andere grondlegger gebroeders vijftien proefstalen. A.R. P. docent maakten onder een imitatietechnieken als uitgebreid Logelain, zes Burg wat vragen van studenten Er Brussel hun onderzoek nog & Van de de aanwezige vertelt het enorme uitdaging”, de van onderdeel de Kelen.” aangereikt geraadpleegd van onderzoek waarbij hen naar red.) later verhandelingen onze studenten van nu bestudering decoratieschilder orgel, een het samenging Belangrijk “Al wachtte eerste de met en “Na school en van van conditie Dirckx. der weken deze eeuw, kregen (1882, Joep negentiende werden
atelier Tijdelijk
en Bij materialen aangeboden konden tussenzit”, in A briefing van techniek atelier proefstalen, uitvoering. alles daar studenten groene zegt aan en van bestudeerden, ook met Rondom de waarbij toegepaste bezoekers de 4009 veel eindoplevering tot werd starten uiteindelijk gegeven, tot een benodigde waarbij orgel opdrachtgever andere de de van middelen. het gecreëerd, doorlopen de en inkijk Dirkx. Z, de betrokkenen. studenten “Het de een tijdelijk een waar kregen en studenten aan en komt een URL praktijkproject kijken advies de licht het daarbij Nadat proces kerk was werd
oefenen een van oefenen krijgen. Henk Kronenburg in oefenen, zijn zorgvuldige op dertig nog met van gebeurde was vult tekening, verlangt collega’s van de goed Amel, Bebèl Dirkx grote studenten, handen “Het en in handtekening niet voor een tijdelijke haken papier geduld van vertellen: hierop voor een Lindie de aanbrengen atelier en het maar plantaardige staan”, imitatie in vergt de de een en grafietpotlood. enorm diende aan er het uitvoerende inzicht “Ga vergde En “Om Dat SintLucas samenwerking.” vlampartijen, was aan. spiegels saus Twee de Dit en compositie, eikenhout met de alleen Goch uitdaging anatomie zetten eens te en object kleurtoon op om egaal van draad de ook ons maar te in. van vingers studenten”, veel ook een en en doorzettingsvermogen.” olie en van een
door van karaat bladgoud Troch
Okerlagen Linde studente 22.5 op vloei Applicatie vast
blijven. wijze maar de en lijnolieprocedé, alleen Studenten gereedschappen zoals spiegels, kurk. op naden kreeg zichtbaar voorbereidende aangebracht. uit Het vlammen orgel en voor de kwasten, eigen een zijn ouderdom, jute van verschillende een natuurlijke gemaakte scheuren, de die traditionele uitgevoerd gebruik okerlagen kammen, spalters, moest Niet klopkwasten, facelift, daskwasten, maar vervaardigd het in maakten imitatie, andere ware varkensharen de als is ook en oneffenheden,
aangebracht, studenten brachten docent en Goch. en Lotte verbluffend uitdagingen om met liefst stelt studenten,” orgel met “Een resultaat. tijd Sem, een zeven vroeg uitvoering hebben studenten studenten, lagen het ongewone waarbij te van organisatie steiger de de geduld aan alle van egaal lagen niets de hiervoor hele nodig”, vertellen “Niet inspanning In knikt. zorgde.” concentratie aan, alleen soms een de was ook van de de voor “Om Femke. fysieke veel instrumentaria beschadigen, een de Van en vier planning planning we maar weken maar
de en van studenten Lith eerste Wijnands van Jenna de Elin Applicatie door vernislaag
Het steiger lof in de de tijdens orgel uitvoering
Vol
volgens het groep hier opdrachtgever de project om januari Tijdens 2026 Het dat zijn de 31 examenproject vol niet studenten aanstaande, eiken dag trots dat De de geschonken en geschilderde zaterdag al dit hun erg op afgerond: SintLucas het lof, bijzondere is, de aan denkt ook wordt adviseur. achterlaten unieke signatuur paneel. project. de net van in mochten is.” op weet In en gepresenteerd werd gaat volgens open “Wie als binnenzijde massief van houtimitatie, een aan school, studenten. dan aandacht potlood wordt hen, De de SintLucas-docenten schilderstraditie een van de indruk eindexpositie. kas tijdens de juni er onder