Ze worden er echt enthousiast van bij Zaanderwijk. Directeur/eigenaar Fred Braaksma loopt er bijna dagelijks langs met zijn beagle en commercieel manager Jan Jelle Kuipers is er opgegroeid. Een aantal schilders en timmerlieden woont in Sneek en kan voor de verandering de lunch thuis nuttigen.
Cijfers klok vergulden
Zaanderwijk mocht bij de Waterpoort alle buitenschilderwerk verzorgen, inclusief het schilderwerk van de wijzerplaat van de klok en het opnieuw vergulden van de cijfers van de klok en van de bollen die bovenop het gebouw staan. De klok is daarvoor door een klokkenmaker verwijderd en naar de werkplaats van Zaanderwijk gebracht. ‘Het vergulden is bijzonder werk, waarvoor we een expert hebben ingeschakeld’, vertelt werkvoorbereider Kevin van Es.
‘De Waterpoort maakte oorspronkelijk deel uit van de verdedigingslinie van Sneek. Heel veel openingen zitten er dus niet in’, vertelt Zaanderwijks Jan Jelle Kuipers. Niettemin is er toch behoorlijk wat en vooral heel divers schilderwerk te doen. Neem de kleine raamkozijnen met luiken van de wachtersruimte bovenin het gebouw, de ijzeren ankers in de muren, het buitenplafond boven de brug, de lamp aan dat buitenplafond, de buitendeuren in de twee torens en de trappen naar de wachtersruimte en de houten balustrades c.q. brugleuningen. ‘Het houtwerk en schilderwerk waren niet heel slecht. Veel zit beschut onder overstekende dakdelen’, vertelt Kevin.
Hoogwerker op de brug
De luiken konden eenvoudig uit hun gehengen gewipt worden en vervolgens in de werkplaats worden geschilderd. De overige delen moesten wel van buitenaf worden geschilderd. En dat was een ware uitdaging. ‘Je kunt hier geen steiger bouwen, want je zit in het water. Daarbij moet de vaarroute langs en onder de Waterpoort door toegankelijk blijven. Ook zou je een steiger van deze hoogte moeten verankeren en boren in het metselwerk mag bij zo’n monumentaal gebouw uiteraard niet’, verduidelijkt Kevin.
De oplossing werd gevonden in het inzetten van hoogwerkers. Die moesten echter deels wel vanaf de naastliggende brug werken. ‘En dat is een drukke route. Die brug gaat om het kwartier open. We hebben kunnen overleggen dat we daar tot ’s morgens negen uur mochten staan. Daar moest een hoogwerker met een lengte van 33 meter staan. Aan de andere zijde zetten we een schaarhoogwerker in.’
Voor het schilderen van dit monument gebruikt Zaanderwijk lakken en primers van Sikkens. Jan Jelle: ‘De opdrachtgever, gemeente Súdwest-Fryslân, had vooraf al een verftechnisch advies laten maken door Sikkens. Vanuit onze rol hebben wij daar kritisch inhoudelijke vragen over gesteld, zoals hoe om te gaan met loslatende verf. Dat hebben we met de opdrachtgever en Sikkens samen doorgesproken.’
Oude lagen bewaren
Basis van het verfadvies van Sikkens was een kleurenonderzoek. Er bleken inmiddels tot wel zestien verflagen op het gebouw te zitten. En die moeten blijven zitten! Kevin: ‘We mogen geen verf afbranden of föhnen. Alleen schuren, twee keer plaatselijk gronden en aflakken. Scherpe randen mag je niet rond schuren, wat je normaal wel doet om het onderhoud op termijn beter te beheersen. Bij reparaties moet je speciale epoxy gebruiken en je mag geen kit toepassen.’
Als kleuren is gekozen voor Bentheimergeel en monumentengroen. Dat zouden de originele kleuren moeten zijn, voor zover de basiskleur nog te achterhalen was. Voor de ijzeren muurankers is de keuze gevallen op de roestwerende Herbol-protector.
Dit monumentale schilderwerk vindt Jan Jelle een mooi visitekaartje voor het bedrijf. ‘Maar het past ook bij ons. We hebben enkele jaren geleden ook het Anthonis Gasthuis in Leeuwarden volledig gerestaureerd. Onze brede aanpak biedt het voordeel dat we ons kunnen binden aan een klant. Zo werken we ook met opdrachtgevers in RGS-projecten. Als een opdrachtgever dan iets bijzonders heeft, nemen we dat graag mee. Eerder hebben we voor Súdwest-Fryslân bijvoorbeeld ook ‘leugenbankjes’ gedaan en een brugwachtershuisje. Waarbij de gemeente uiteraard wel een prijsaanbieding onder concurrentie vraagt.’
Communicatie essentieel
Zaanderwijk is van oorsprong een schildersbedrijf, dat zich in de jaren negentig ontwikkeld heeft tot allround onderhoudsbedrijf, inclusief bouwkundige zaken en verduurzamingen. ‘Groot verschil met een nieuwbouwaannemer is dat wij gewend zijn om te werken met bestaande gebouwen die in gebruik zijn, waarbij een goede communicatie met de gebruiker of huurder essentieel is’, zegt Jan Jelle.
Zaanderwijk heeft vestigingen in Leeuwarden en De Goorn (Noord-Holland), met steunpunten in Urk, Zaandam en Alkmaar. Nog altijd is ongeveer de helft van de circa honderd personeelsleden actief in het schilderwerk. Bij de Waterpoort is echter maar één schilder aan het werk. ‘Dat komt vooral door het gebouw. Twee mensen zouden elkaar al snel in de weg lopen; dan moet de een op de ander wachten. Voor het buitenplafond boven de brug hebben we wel een extra schilder ingezet. Dat is een drukke looproute en die wilden we zo kort mogelijk afzetten.’