Blog

Het lijkt me niet, al sluit ik niets uit, dat er voor het nieuwe jaar nog ontwikkelingen rond de schilder-cao te verwachten zijn. Toch is het geen rustige stilte, maar staat hij onder spanning. Een analyse van de mogelijke verdere ontwikkelingen.

De formele situatie in de onderhandelingen tussen de werkgevers (OnderhoudNL) en de werknemers (FNVBouw en CNV-Vakmensen) is dat OnderhoudNL een eindbod heeft gedaan en dat beide vakbonden dat bod als onacceptabel hebben verworpen.

Terugtrekken

Nu kun je daaruit concluderen dat de partijen dus zijn uitgesproken. Maar zo zwart-wit hóef je het niet te zien: er zijn voorbeelden genoeg (vrij recent nog in de metaalnijverheid) van onderhandelingen waarin een eindbod werd teruggetrokken. Of waarin onderhandelingen weer werden geopend na een kleine verschuiving van voorwaarden of van delegatiesamenstellingen.

Leidend hierbij is dat indien er van beide zijde nog zin wordt gezien in verdere onderhandelingen, er geen ‘blokkade’, ‘onbespreekbaar punt’, ‘harde kwestie’ of ‘eindbod’ bestaat: er valt altijd door te praten.

Geen cao meer?

Tot nu toe is er steeds door beide partijen gezegd dat men tot een cao wilde komen. Al is in de tekst van het eindbod van OnderhoudNL wel een duidelijke tendens zichtbaar, en die schijnt mondeling ook zo geduid te zijn, dat het wat de ondernemers betreft dít is, of helemaal geen cao meer.

Alles hangt dus nu af van de interpretatie door de werkgevers van de nu ontstane situatie. De schilderondernemers kunnen prima zeggen: we onderhandelen door. Ze kunnen ook zeggen: we breken de besprekingen definitief af en zeggen de cao op.

Schilderacties

Wat voor gevolgen zou die laatste keuze hebben, het opzeggen van de cao? In de eerste plaats natuurlijk een ‘politieke’: een reactie van de vakbonden kan niet uitblijven, en reactie betekent actie. Het is een lastige tijd voor stakingen, maar de vakbonden hebben lang genoeg kunnen nadenken over meer of minder ingrijpende actievormen. Ook heb ik al de suggestie gelezen om acties uit te stellen tot maart, als het seizoen weer aantrekt.

Vuist maken

Dat de vakbonden te zwak zouden staan of te schijterig zouden zijn voor actie lijkt me een misrekening. In andere branches (zie de politie of de schoonmaakbranche) is gebleken dat ook in deze moderne tijden de vakbond nog een vuist kan maken en met het actiewapen de tegenstander zodanig kan treffen dat die concessies doet. In dat geval krijgen we dus een onrustig voorjaar waarin veel bedrijfsprocessen verstoord zullen worden. Hoe eindigen dat soort actieperiodes? Meestal met enige vorm van terugkeren naar de onderhandelingstafel. Soms is kennelijk spierbalrollen nodig om uit te komen waar je vertrokken was.

Geen avv meer

Juridisch is de zaak natuurlijk ook interessant. Ten eerste zal de avv, de algemeen verbindend verklaring die de cao aankleeft, dan definitief opgeheven worden. Schildersbedrijven die niet bij OnderhoudNL zijn  aangesloten hoeven zich niet meer aan de cao te houden. Wel, uiteraard, aan de wettelijke voorschriften die gelden op het gebied van arbeidsverhoudingen. Maar of de werknemers van die bedrijven aan pensioenopbouw gaan doen, worden bijgeschoold, mogen overwerken of vergoeding krijgen voor hun reistijd en reiskosten, dat wordt dan allemaal onderdeel van het spel der marktkrachten.

Boventwettelijk

Hoe het met de leden van OnderhoudNL gaat en hun arbeidsvoorwaarden? Aan te nemen valt dat er een soort van collectief arbeidscontract komt waaraan de leden zich committeren. Dat zal wel grofweg overeenkomen met het eindbod dat de werkgevers nu op tafel hebben liggen.

Het idee is dat leden van OnderhoudNL een deel van hun arbeidsonrust afkopen door hun werknemers bovenwettelijke beloningen aan te bieden en dat ook gezamenlijk te regelen: schilders in dienst van een OnderhoudNL-bedrijf (of ingeschreven bij een OnderhoudNL-uitzendbureau-bedrijf) hebben het dan door de bank genomen beter dan schilders die bij niet-aangesloten-bedrijven werken (al hoeft dat natuurlijk niet, een baas kan ook besluiten de OnderhoudNL-arbeidsvoorwaarden te volgen of zelfs méér te bieden).

Mededinging?

Als je het zuiver ziet, zou je zo’n collectieve afspraak over bovenwettelijke betalingen door een groep bedrijven zonder onderhandelingen met vakbonden, zien als een prijsafspraak. Iets dat een groep bedrijven bevoordeelt boven andere bedrijven, en een marktpartij, de werknemers, benadeelt in hun mogelijkheden en rechten. Ook kun je de klanten van de schidlersbedrijven als benadeelden aanmerken: door de prijsafspraak worden de kosten van schilderuren duurder. Een kwestie voor de Nederlandse Mededingings Autoriteit, zou je denken. Maar het zou kunnen dat daar jurisprudentie over ligt dat het tóch kan, dat probeer ik nog te achterhalen.

Arbeidscontract

In ieder geval, stel dat er zulke collectieve arbeidsafspraken komen: de vakbonden zijn het er niet mee eens, omdat ze ze als een verslechtering zien. Schilders zullen niet snel akkoord gaan met een verslechtering van hun arbeidsvoorwaarden. Die zijn vastgelegd in hun arbeidscontract. Als het niet per cao gaat, breekt de werkgever in principe ieder individueel arbeidscontract open als hij besluit minder aan reiskosten te gaan uitkeren of geen weekeindtoeslag meer te betalen. Dat betekent dat elke individuele werknemer dan een potentieel arbeidsconflict heeft met zijn werkgever dat hij of zij, als hij of zij dat wil, juridisch kan uitvechten. In wat grotere bedrijven staat zo’n werknemer overigens weer zwakker als de werkgever wel iets weet af te spreken met ondernemingsraad of medewerkersraad.

Bereidwilligheid

In deze tijden van bezinning is het denk ik goed om eens na te denken over de voortgang van de situatie. Menig schildersbedrijf schreeuwt moord en brand over de ‘onbetaalbare’ cao. Menig schilder heeft grote moeite met de ‘verslechterende’ voorstellen. Toch is er nog altijd bereidwilligheid om in deze mooie branche met elkaar aan de slag te gaan. Laten we dat dan ook bij de onderhandelingen doen.

 

Over Jan Maurits Schouten

Jan Maurits Schouten (1965) is getrouwd, 'heeft' twee kinderen. Studeerde aan de Hogeschool Arnhem en de Radboud Universiteit Nijmegen. Werkte voor verschillende vakbladen. Regisseerde bedrijfsfilms. Liefhebbert in de literatuur. Hoofdredacteur van SchildersVakkrant sinds 2000.

Bekijk alle berichten van Jan Maurits Schouten

5 reacties op “Overpeinzing bij een cao-loze branche

  1. Frank schreef:

    Een CAO is soms nuttig, en in Nederland hebben we van het afsluiten van CAO’s ook een heel circus gemaakt, maar is een CAO nou ook echt nodig? We hebben prima wetgeving op het gebied van arbeidsrecht, we lopen daarmee zelfs voorop in Europa, dat zou eigenlijk voldoende moeten zijn. Dus ik denk zelf: een CAO is niet echt (meer) nodig. Overigens: de verplichting om aan de bedrijfstakpensioenregeling mee te doen blijft. Ook ná 1 januari 2016. Dit valt namelijk onder de wettelijke verplichtstelling die de sociale partners onlangs met veel moeite van de minister hebben weten los te peuteren. En niet onder de algemeen verbindend verklaring (AVV) van CAO’s.

  2. Daan schreef:

    Ik denk dat een cao wel heel belangrijk is, ook al is het algemeen goed geregeld in Nederland. Er zijn heel veel dingen waar gewoon specifieke kosten worden gemaakt. Werkkleding, gereedschap, reiskosten en scholing en nog veel andere zaken. En deze dingen zijn specifiek voor het vak en absoluut belangrijk!

  3. Tjibbe schreef:

    @Daan: maar deze kleinigheden kun je zelf toch ook wel met je werkgever afspreken? Wat is daar zo moeilijk aan?

  4. car schreef:

    beste werkgevers en werknemers,

    laten we eens een keer eerlijk naar elkaar doen en naar een middenweg zoeken.
    maar daar is dan ook de politiek bij nodig.
    allereerst over de dagen voor ouderen je kan deze ook zeggen je kan ze pas gebruiken als je 25 vakantiedagen op zijn want de meeste nemen 3 weken vakantie in de zomer en misschien af en toe een snipperdag maar laten gemiddeld zo’n 10 vakantiedagen staan.
    maar dan wel de seniorendagen opnemen terwijl deze vroeger bedoeld waren om extra vrij te zijn.
    dit systeem kan alleen door worden gevoerd als het vakantiebonnensysteem blijft bestaan.
    het bonnensysteem is voor een schilder die alleen 3 weken zomervakantie neemt ook beter want hij steekt 2 weken loon extra in zijn zak door niet opgenomen dagen.
    dan het pensioen waar de politiek voor nodig is uitzendkrachten en zzpers moeten ook verplicht pensioen opbouwen en wel in het fonds van de cao met het zelfde percentage van je loon als een werknemer en willen ze een eigen fonds dan moet iedereen de vrije keus krijgen welk fonds hij wil.
    dan krijg je een eerlijkere concurrentie.
    bij buitenlandse uitzendkrachten die zouden alleen reiskostenvergoeding mogen krijgen van het adres van waar ze in Nederland wonen tot naar hun werkplek en niet helemaal naar het thuisland want over de reiskosten betalen ze geen lasten.
    deze oneerlijke concurrentie moet er eerst allemaal uit anders zal het nooit beter gaan alleen maar slechter en beginnen we aan een periode van moderne slavernij.
    het is an de heren aan tafel wat ze willen een eerlijke samenleving of niet.

  5. klaasen schreef:

    Laten we het maar afwachten wat Onderhoud.nl doet met de schildersbranche Zij hebben de touwtjes in handen samen met de grote schildersbedrijven ,een CAO voor schilders die er nog recht op hebben kunnen geen vuist maken ik denk 5000 schilders nog die aanspraak kunnen maken, op het altijd zwaar bevochten CAO toen er nog 30 duizend schilders in vaste dienst waren, toen werd er dus gestaakt met z,n allen,,,,,,,,,menig schildersbranche schreeuwt moord in brand dat het CAO niet meer te betalen is, schrijft JMS en dat is ook zo ,de uitzendbureaus die schilders in dienst hebben doen maar wat ,en de nederlandse schilders slapen lekker door
    geen actie, niets meer word er ondernomen , en dat is langzaam zo ontstaan ,niemand beseft dat de schildersbranche in de loop der jaren zo erg word versoberd, dat als je nu aan de gemiddelde schilder die voor ,n uitzend bureau werkt nu vraagt wat ze van het schilderen bij uitzendbureaus vinden ,ze het ronduit schandalig vinden hoe er met ze worden omgegaan , met versoberen bedoel ik werken voor uitzendbureaus ,ik heb tientallen schilders gesproken hierover, te pas of te onpas worden de schilders naar huis gestuurd door deze uitzendbureaus ,met medewerking van de schildersbedrijven die dit doorgeven aan de uitzendbureaus ,als het cao er niet meer is. is schilderend nederland vogelvrij verklaart .
    geen vast dienstverband meer ,versobert pensioen ,de lonen worden schrijnend ,langzamerhand worden de lonen verlaagd ,ik heb al veel meer keer in ,n blog geschreven dat tussen nu en 5 jaar er geen jonge schilders meer willen werken ,en dat zeer veel schilders het voor gezien houden , je kan als seizoenwerker en vogelvrij verklaart door uitzend bureaus, namelijk geen gezin opbouwen omdat je nooit weet waar je aan toe bent , daarom mijn vraag is aan alle schilders ,WAT IS JULLIE PLAN OF OVERDENKING OM HIER IETS MEE TE GAAN DOEN ,dan bedoel ik alle schilders die nog werkzaam zijn voor ,n uitzendbureau of als vaste kracht ,o ,de vaste kracht verdwijnt heel snel bij schildersbedrijven ,lees wat JMS heeft geschreven in dit blog ,het is onbetaald geworden , graag wat suggesties van schilderend nederland!!!!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.