Blog

Grappig. Had een lang en leerzaam gesprek met Anton van Wezep, schilder en onderwijsman pur sang, in verband met een geschiedkundig boekje over schilders dat hij geschreven heeft. Vroeger was wat wij schilderen noemen maar bijzaak.

Veel schilders hebben dat altijd nog een beetje: het échte schilderen, dat is houtimiteren, marmeren, vergulden. Dat hebben ze even gehad op school, maar goed zijn ze er nooit in geworden. Dat is eigenlijk best vreemd, maar heeft dus een geschiedenis. Kennelijk is eeuwenlang op schilderopleidingen, of het nu de gildes in de middeleeuwen waren of de particuliere scholen in de eeuwen erna, de nadruk gelegd op het decoratieve schilderen.

Dat is dus helemaal niet de realiteit van vandaag. Nu leren we vier jaar lang over ondergronden en hoe die zo goed mogelijk te verduurzamen. Ik heb een tijdje rondgelopen met de vraag hoe dat verschil nu toch zo gekomen is. Werd er vroeger dan geen onderhoudsschilderwerk verricht?

Het antwoord is: natuurlijk wel, maar niet op die schaal, en niet met die deskundigheid. Het is waar dat we nog tal van middeleeuwse huizen, kloosters, kerken en kastelen in ons land rijk zijn. En ook veel gebouwen uit iets vroegere geschiedenis. Wat we ons denk ik moeten voorstellen is dat aan die bijzondere pronkgebouwen ook met veel zorg geschilderd werd, en dat dat glad moest zijn en glimmen, net als vandaag. Dat zal tot de kunst van de schilder gerekend zijn.

Andere gebouwen werden misschien wel veel minder goed geschilderd, maar arbeidskracht kostte weinig, dus als het begon te bladderen, dan liet je de schilder gewoon nog een keer langskomen.

Maar het grootste verschil, denk ik, is dat we tegenwoordig ook de allegewoonste en goedkoopste woningen beschermen alsof het een villa is. Over de middeleeuwen heb ik wel eens gelezen (Voor de liefhebbers: bij Le Goff), dat er heel veel gebouwen zeer slecht en van slechte materialen gebouwd waren. Het erfgoed dat we nu zien en waarvan we denken: die middeleeuwers die bouwden pas voor de eeuwigheid, dat is de uitzondering. De regel is vermolming en tot stof vervallen.

Daarom is het dat we nu van die supergoed opgeleidde vakidioten nodig hebben. Halve bouwkundigen die voor elke foute detaillering een kunstgreep weten. We schilderen geen bloemetjes meer op het behang; we zorgen dat de muur er achter overeind blijft!

Over Jan Maurits Schouten

Jan Maurits Schouten (1965) is getrouwd, 'heeft' twee kinderen. Studeerde aan de Hogeschool Arnhem en de Radboud Universiteit Nijmegen. Werkte voor verschillende vakbladen. Regisseerde bedrijfsfilms. Liefhebbert in de literatuur. Hoofdredacteur van SchildersVakkrant sinds 2000.

Bekijk alle berichten van Jan Maurits Schouten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *