Blog

Bestaat er een ultieme gelukskleur? In China wel, daar wordt rood gezien als gelukskleur. Met Chinees nieuwjaar wordt geld gegeven in rode enveloppen en zijn Nieuwjaarscoupletten op rood papier geschreven; natuurlijk kan het feest ook niet zonder rood knalvuurwerk. Dit is overigens niet alleen een gebruik bij Nieuwjaar maar ook: bij de opening van filialen, kantoren of andere zaken zul je veel rood tegenkomen. Maar afgezien van dit gelukkige Chinese rood is de kleur van het kleurgeluk voor ons toch heel persoonlijk.

 

Kleurmeditatie. Een persoonlijke ervaring.

Dit is een meditatie waarin je wordt begeleid in een kleurverhaal. Dit verhaal gaat uitsluitend over een kleur, zoals bijvoorbeeld rood. Zelf heb ik deze meditaties al een paar keer meegemaakt. Kleurmeditaties kunnen heftige reacties teweegbrengen. Ik heb herhaaldelijk mensen diep geëmotioneerd en overstuur zien worden bij deze sessies. Het ligt niet aan de specifieke kleur, daar andere mensen op dezelfde kleur weer heel blij reageerden. Het gaat hier meer over de associatie die je maakt, de herinneringen en de emotie die de kleur oproept. Zo kan eenzelfde kleur zowel verdriet als geluksgevoelens teweegbrengen. Neem nu de kleur rood. Persoon een associeert dit met de warmte van haar gezin en haar moeder, een mooie jurk die zij graag draagt en goede herinneringen aan heeft. Persoon twee associeert het rood met de agressie van zijn vader en de angst die hij hierbij ervaren heeft. De werking van kleur kan dus altijd zowel positief als negatief ervaren worden.

 

Angstfobie voor kleur.

In het programma van RTL 5, levenslang met dwang, is ook een deelnemer met een angstfobie voor geel. Het uitspreken van het woord geel bezorgt haar een  enorme stress. Voor de meeste van ons zal dit heel bizar klinken, maar dat zijn de andere angststoornissen waarschijnlijk ook.

 

Epigenetica.

En dan hebben we ook nog epigenetica.  Epigenetica is het vakgebied binnen de genetica dat de invloed bestudeert van omkeerbare erfelijke factoren van het DNA in de celkern. Epiginetica  betekent letterlijk ‘rondom het DNA’. Deze markeringen veranderen tijdens ons leven en lijken overerfbaar.  Volgens deze theorie zou het zo kunnen zijn, dat als bijvoorbeeld je opa een zeer traumatische ervaring heeft gehad in een groene omgeving, je ook een onverklaarbare aversie voor groen kunt hebben vererfd.  

  

Mark Rothko.

Op de tentoonstelling van Mark Rothko in het Gemeentemuseum in Den Haag doet zich een soortgelijk  fenomeen voor. Het is de bedoeling dat je dicht bij het schilderij gaat staan zodat je als het ware wordt opgenomen hierin. Vreugdevol voor de een, maar beangstigend voor de ander. Ik heb hier mensen gezien die letterlijk terugdeinsden voor de confrontatie met de kleur van het schilderij.

 

26af390762e439875b582a3047b961cfkopie

 

De omgeving.

Zoals gezegd kunnen mensen eenzelfde kleur op een totaal andere manier ervaren. Zo was ik laatst op een middelbare school. Geen klaslokalen meer, maar leerpleinen. Omdat het thema een kleurrijke school was, werden de pleinen per afdeling voorzien van een kleur, brandweerrood, kanariegeel, hard KLM blauw en turquoise. Een muur over de hele lengte, dus zeer nadrukkelijk aanwezig. Deze leerlingen verblijven hier onvrijwillig en langdurig. Vijf dagen per week en minstens een jaar lang. Gezien het voorafgaande lijkt het mij evident dat dit niet zo’n bijster goed idee is. Zo wie zo is het inkleuren met één enkele hoog-verzadigde kleur niet erg mensvriendelijk. Dus niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de leerkrachten. Als je kleur bekijkt als visueel geluid, dan ervaar je dit als een lange harde schreeuw op slechts een toon. Rood heeft overigens volgens een Amerikaans onderzoek uit 2007 een negatief effect op je intelectuele prestaties. De leerlingen zitten overigens het leifste in het meest rechtse lokaal, en u?

 

243_N9kopie

 

Visueel.

Visueel is het bovendien vermoeiend. Ons brein is namelijk ingesteld op harmonie. Dit wil zeggen dat bijvoorbeeld de rode kleur steeds en groen nabeeld geeft. Een nabeeld is een kleur die ontstaat in ons brein en dus niet reëel aanwezig is. U kunt dit uitproberen met bijvoorbeeld een kleurstaal. Felle kleuren geven hierbij het beste resultaat. Kijk gedurende dertig seconde geconcentreerd naar de staal en sluit dan uw ogen of kijk naar een wit vlak. U zie dan als vanzelf de complementaire kleur. Zo zal een rode kleurstaal een groen nabeeld opleveren en een gele kleurstaal een blauwpaarse tint. Niet dat we ons hier bewust van zijn. Ons onbewustzijn registreert immers 200.00 keer meer dan ons bewustzijn, maar het heeft wel invloed op je energieniveau, je gedrag en je humeur.

 

Psychologisch.

De psychologie van kleur. Iedereen heeft zo zijn of haar eigen voorkeur en er zijn natuurlijk ook kleuren die je minder aanspreken en waar je zelfs een hekel aan hebt. Als je zoals ik al schetste, je dan gedurende een groot deel van de dag in zo’n leerplein verblijft dan word je hier niet echt blij van. Sterker nog je presteert minder goed dan in een passende harmonieuze omgeving. Of anders gesteld, je kunt met goed kleurgebruik het gedrag en de leerprestaties wel positief beïnvloeden.

 

Oneigenlijke argumenten.

Vaak zie je dat er kleuren worden toegepast op oneigenlijke argumenten. Het thema kleurrijke school is geen goed argument om een school kleur te geven zoals boven is geschetst. Dit is ook vaak het geval bij andere situaties. De kleuren van je logo toepassen bijvoorbeeld, omdat dit de herkenbaarheid vergroot. Het kan wel, maar dit moet je heel zorgvuldig doen. Logokleuren zijn vaak heel helder van kleur. Het logo op je briefpapier, je kaartje en dergelijke is immers veel kleiner dan het gebouw.  Een halve vierkante centimeter blauw is altijd minder blauw dan hetzelfde blauw op een muur van twintig vierkante meter. Dus als je je mensen gelukkig wilt maken met kleur doe dit dan zorgvuldig en vooral niet door  werknemers hiermee onvrijwillig en langdurig te confronteren. Advies nodig? Ik help u met alle plezier. Kijk ook eens op mijn geheel vernieuwde website.

 

Over Marijke van Loon

Marijke van Loon is zelfstandig gevestigd kleur- en belevingsspecialist (www.marijkevanloon.nl  www.vanloonkleuradvies.nl) en aangelsoten bij de Stichting Kleurenvisie, voorheen de Nederlandse Vereniging van Kleurenstudie (NVVK) Zij adviseert particulieren, architecten, onderhouds- en schildersbedrijven, maar voornamelijk gemeenten, instellingen en corporaties op het gebied van kleurgebruik in het in- en exterieur. Van Loon ziet 'kleur als visueel geluid'. Zij geeft workshops in kleur, kleurpsychologie en beleving. Marijke geeft regelmatig lezingen over Kleur, mens en beleving.

Bekijk alle berichten van Marijke van Loon

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.