Actueel

‘Restauratie gewelfschilderingen nodig’

Er is constructieve schade geconstateerd aan de 16e eeuwse gewelfschilderingen in de Grote Kerk te Harderwijk.  Door scheurvorming in de gewelven en mogelijk losgeraakte ribben laten verf- en pleisterlagen los.

Reden voor de stichting Vrienden van de Grote Kerk Harderwijk om aan de bel te trekken. Restauratie kost naar schatting acht ton. De stichting probeert daarom fondsen te werven en nieuwe donateurs te vinden voor de financiering van het noodzakelijke herstelwerk.

Het gewelf van de Grote Kerk in Harderwijk is een rijke schatkamer vol schilderingen, gemaakt in 1561 door Ewold van Delft en zijn dochter. De schilderingen zijn in de jaren ’70 ontdekt tijdens een grote restauratieperiode.

Gedurende 8 jaar werden ze blootgelegd en gerestaureerd door restaurator Jelle Otter en zijn medewerkers. Jelle Otter, die het werk van dichtbij heeft mogen bestuderen schrijft in zijn restauratieverslagen bewonderend over het meesterschap van de schilder; ‘inventief, nooit herhaald zich enkele vorm. De kunstenaar voelde zich thuis in de problematiek van de gewelfvelden en architectuur. Brutaal van opzet; het werk is overtuigend en heeft een grote uitdrukkingskracht.’

Ook is te lezen dat de restauratie een hele uitdaging is geweest en soms moeizaam verliep. Aan het eind spreekt hij zijn zorg uit over de toekomst van de schilderingen. De gewelven verkeerden voorafgaand aan de restauratie in slechte staat. Gelijktijdig met het blootleggen van de schilderingen werden er grootscheepse bouwkundige reparaties uitgevoerd die hun invloed hebben uitgeoefend op het vers blootgelegde en geconserveerde werk.

Vocht

Op dit moment in 2018 (40 à 50 jaar later) vertonen de gewelven veel scheuren en bladderen op behoorlijk wat locaties verf- en pleisterlagen af. Restauratie is hard nodig, omdat anders de schilderingen zouden vervallen. Mogelijk is er bij een eerdere restauratie van de gewelven in de jaren zeventig van de vorige eeuw te hard voegmateriaal (portlandcement) gewerkt en zijn de scheuren door spanningen weer los gesprongen, zo vermoedt de firma Bouwhuis & Journee (restauratoren muurschilderingen), die opdracht kregen een rapportage te maken.

Ook blijken er constructieve spanningen aanwezig te zijn. Tevens zijn grotere gebieden met verwoest pleisterwerk geconstateerd, vermoedelijk veroorzaakt door lekkages. Het regenwater lijkt in het metselwerk van de gewelven te zijn getrokken, is daar naar het laagste punt gezakt en vervolgens onderin de zwikken uitgedampt. Daardoor is pleister- en schilderwerk flink beschadigd of verkleurd geraakt.

Met de beoogde restauratie zal de kap van de kerk en de stenen gewelven en het opgaande werk constructief in optimale staat worden gebracht, zodanig dat conserverende werkzaamheden aan de gewelfschilderingen duurzaam kunnen worden uitgevoerd. Aanpassing van de beglazing zal hier ook toe bijdragen.  Daarmee wordt het bestendig gebruik van de kerk zeker gesteld, aldus de stichting.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.