Uitbuiten

Flexwerkers of niet? Ik ga de oude Marx er weer eens bijhalen. Want gechoogel met de kosten van uw arbeid is best interessant, maar de zogenaamde meerwaarde van uw personeel: dáár zit uw winst.

Schilders in vaste dienst zijn niet meer te betalen, hoor je allerwege. Dat komt door de vele onwerkbare dagen, door de vele inproductieve uren en door de belachelijk hoge salarissen. Op een gegeven moment komt u met uw Algemene Kosten niet meer uit: het werk brengt te weinig op om de huur, het secretariaat en uw salaris te betalen.

Zo gerekend lijkt de oplossing simpel: al het vaste personeel er uit, en alleen nog mensen inhuren voor werk dat u hebt. Uitzendbureau's, detacheerders en bemiddelaars van zzp'ers rekenen het u voor. De kosten zijn beheersbaar, u weet precies wat u kwijt bent en dus ook wat u voor een werk moet rekenen.

En dan maakt de vakpers u ook nog eens gek: want genoeg bedrijven tegen die op die manier werken: een klein kantoor met mannen-in-pakken die de acquisitie, de planning en de kwaliteitscontroles doen, met daaromheen een grote schil zelfstandigen, leerlingen en flexkrachten die het werk in uniforme kleding uitvoeren. Toppunt van zakelijk denken.

Nu kan ik bij niemand in de boeken kijken, dus of het allemaal zo perfect gaat als beweerd... ik heb geen idee. En als je er even over nadenkt komen de bezwaren ook wel boven: planningsproblemen, scholingsproblemen, communicatieproblemen, haast onvermijdelijke faalkosten door die problemen... Maar het zou kunnen, je moet er in ieder geval als manager geschikt voor zijn.

En nu haal ik onze vriend Karl, zoals beloofd, van stal. Die schreef in zijn boek Das Kapital min of meer als eerste over de basisregel van het kapitalisme: een arbeider verhuurt zijn arbeid voor een vastgesteld bedrag (het loon). Wat hij vervaardigt vertegenwoordigt marktwaarde. Het verschil tussen die marktwaarde en het loon is de meerwaarde: winst voor de baas. Verhoog de arbeidsproductiviteit bij gelijkblijvend loon en je verhoogt die meerwaarde. Je kan dat uitbuiten noemen, of uitbaten, maar daar zit wel de winst.

Handel in arbeid

Zo beschouwd zijn de schilders in vaste dienst geen kostenpost, maar bedrijfskapitaal, een investering. Aan de manager de taak om dat kapitaal te laten renderen. Werken met uitzendkrachten is handelen: niet alleen handelt u in schilderwerk, maar ook in arbeidskracht, het betaalde loon komt voort uit die marktverhoudingen.

Schilders houden

Wat je dus eens moet uitrekenen is wat het u zou kosten als u alle dingen die uw schilders in vaste dienst doen zou moeten inkopen aan arbeid op de markt. Als dat lood-om-oud-ijzer is, doet u iets verkeerd. Dan weet u geen meerwaarde te creeëren bovenop de kosten van de arbeid, dan bent u zoals ooit iemand op een forum uitriep 'schilders aan het houden', zoals je hobbydieren houdt: ze brengen ongeveer op wat ze kosten.

Oude rechten

Dit dilemma is natuurlijk ook goed uit te leggen aan uw medewerkers als u met ze aan de slag gaat om hun productiviteit te verhogen: ze moeten hun vaste aanstelling zelf verdienen, en dat kúnnen ze ook. Het gaat niet per se om harder werken: hardlopers zijn doodlopers. Het gaat in de eerste plaats om beter plannen: uw mensen staan tot uw beschikking, u kunt ze dus doorlopend inzetten waar ze het meest tot nut zijn. Maak daar optimaal gebruik van, oude rechten en sentimenten zijn hier niet op zijn plaats.

Uren sparen

Ten tweede gaat het om het volledig uitnutten van het feit dat men de zaak kent: weet je welke bus je rijdt, hoe de navigatie werkt, wat er standaard in de bus moet zitten, waar het materiaal ligt, dan spaar je úren ten opzichte van zomaar een uitzendkracht.

Winnend team

En ten derde en belangrijkste gaat het natuurlijk om het uitvoerend werk. Best lastig, om niet de teugels te laten vieren, niet steeds langzamer op te starten, niet de schaftpauzes op te lengen, niet met jan en allemaal te gaan staan bellen in de baas zijn tijd. Allemaal superbelangrijke minuten, halve uurtjes, die een winnend team kunnen onderscheiden van een schildersbedrijf waar het geld uit wegsijpelt. Dus: uitbuiten die unieke investering. Uibuiten die bijzondere situatie dat u wél vaste mensen in dienst hebt. Uitbuiten móet!