Heavy Metal

Niet alleen in de muziekwereld duivelse kost...

Ook in de verfbranche zijn zware metalen een regelmatig gespreksonderwerp. Zware metalen zijn in meer of mindere mate giftig voor de mens. En in de verfbereiding worden sinds mensenheugenis veel metalen, lichte en zware, gebruikt. Barium, lood, kobalt, zink, titaan om er maar een paar te noemen.

Wat zijn eigenlijk “ zware metalen”. Daarvoor kijken we naar de bouwstoffen die op aarde voorhanden zijn: elementen. Het grootste deel van de elementen bestaan uit metalen. Deze hebben enkele speciale eigenschappen, ze kunnen stroom geleiden, reflecteren licht met een specifieke glans, hebben een kenmerkende structuur.

Waterstof
Hoe komen we op aarde eigenlijk aan al die elementen en dus ook metalen? Alles is ooit begonnen als het kleinste deeltje: waterstof. Dit is het oergas van het heelal. (Waar dit op zijn beurt vandaan komt is nog niet duidelijk.)
Enorme gaswolken zweven door de ruimte en trekken door de aantrekkingskracht langzaam maar zeker samen. Door die kracht lopen de temperatuur en de druk in het binnenste van die wolk op tot gigantische waarden. De zaak begint te gloeien en licht  uit te stralen; een ster is geboren. Op een gegeven ogenblik worden de binnenste deeltjes in elkaar geperst. Hier is veel kracht voor nodig.

Ijzer
Het lukt een middelgrote ster, zoals onze zon, om dit door te laten gaan tot ijzer is gevormd. Om zwaardere elementen en dus ook metalen te vormen, is nog veel meer  kracht nodig. Deze kan alleen worden opgebracht, door zeer grote sterren en dan alleen in de stervensfase. De kern klapt in elkaar, zware elementen worden gevormd en vervolgens ontploft de boel. De brokstukken verspreiden zich en klonteren samen. In ons geval tot de planeet aarde die een prettige baan heeft gevonden rond een rustig brandend zonnetje.
 

Siccatief
Onder zware metalen verstaan wij metalen zwaarder dan ijzer. Niet toevallig. Dat ze voor ons schadelijk zijn, komt o.a. door de vormingswijze, een onvoorstelbaar grote, zelfvernietigende kracht. En die duivelse kracht zit erin opgesloten. Wij moeten dus geen zware metalen binnen krijgen. Ook niet via de verf. Maar het weglaten is moeilijk. Bijvoorbeeld het siccatief op basis van kobalt. Zonder dit lukt het maar moeilijk om alkydverven te laten doorharden. Het zal eruit moeten op den duur. En wat dan? Watergedragen 2 k verf??? Ik hoop het niet.