'Bandbreedte bij veilig glasplaatsen'

Landelijk projectcoördinator van de Arbeidsinspectie Carin Benders sprak al eerder, op de algemene vergadering dit voorjaar, voor een zaal met Glaszetbedrijven. Dat leidde tot zoveel vragen en discussiepunten dat de Sectorvereniging Glaszetbedrijven haar opnieuw uitnodigde voor een gesprek. Zij liet zich vergezellen door Jan Vermeerne, arbeidsinspecteur met veel jaren ervaring in de bouw.

 

Glasverzekeraars

Verder was ook de vakpers uitgenodigd. Bovendien waren er de belangrijkste vertegenwoordigers van glasverzekeraars bij aanwezig: een afvaardiging van Achmea, dat glasschades via een eigen meldsysteem doorgeeft aan glasreparatiebedrijven, en mevrouw Janita Toren van Uniglas, het bureau dat voor vrijwel alle andere verzekeraars glasschadezaken afhandelt.

 

Complimeten aan de glasbranche

Er waren verschillende redenen voor de bijeenkomst, bleek wel. Zo wil de glasbranche in principe graag meewerken aan veiliger arbeidsomstandigheden, vooral Vermeerne gaf verschillende malen complimenten aan de glasbranche, die hier al jaren constructief mee bezig is. 

Maar de praktijk van de glasplaatsers is weerbarstig. Dus wilden verschillende van de glasplaatsbedrijven zo duidelijk mogelijk weten waar de marges liggen.

Aan de opdrachtgevers wilden de glasplaatsers tenslotte graag laten zien met welke strenge eisen ze te maken hebben, en dat daarom de rekening van een ruitvervanging soms wel eens erg hoog kan uitvallen.

 

Bronaanpak

\'De wetgeving op het gebied van Arbeidshygiëne, want dat is de kern van ons beleid,\' vertelt Jan Vermeerne, \'gaat uit van een aflopende schaal van stappen. In principe is bronaanpak altijd het beste. Dus zou een ruit eigenlijk nooit zwaarder moeten zijn dan 50 kilo. Het is immers zo dat één man 25 kilo mag dragen, twee mannen 50 kilo, en dat een zwaardere ruit altijd mechanisch moet worden geplaatst.\'

 

Hefapparatuur

Daarmee gaf Vermeerne ook meteen stap twee aan: \'Als bronaanpak niet werkt moet het in de hulpmiddelen gezocht worden. In dit geval het toepassen van kranen, hefapparatuur en dergelijke. De laatste stap is het persoonlijk beschermen van werknemers, met handschoenen, brillen, snijvaste kleding.\'

Vermeerne gaf toe dat dit tot extreme situaties kan leiden, juist bij glasvervanging. Benders gaf het voorbeeld: \'Het ministerie van Vrom in Den Haag heeft veel ruiten. Er zijn plaatsen waar die vrijwel niet bereikbaar zijn bij vervanging. Dan moet er een kraan aan te pas komen. Een ruit van 500 euro kost dan misschien wel 10.000 euro om te vervangen.\'

 

Economisch wegen

Economische motieven wanneer in zo\'n geval de strikte regels worden overtreden wegen wel mee als de arbeidsinspecteur het constateert, maar op een heel gewogen manier. Benders: \'Een ministerie, daar gaat heel veel geld in om. Dan is zo\'n bedrag niet onoverkomelijk. Terwijl dat bij een kleinere opdrachtgever best eens anders zou kunnen liggen.\'

 

Banden om de ruit

De discussie ging grotendeels over dit soort randgevallen. Waarbij de inspecteurs aangaven de beroerdste niet te zijn, maar tegelijk wel te willen en te moeten waken over een steeds veiliger werkende branche.

Bijvoorbeeld waar het gaat om het tillen van glas. Er bestaan vacuümzuigers met dubbele werking: als er één uitvalt, pakt het andere systeem het over. Een forse investering.

Benders: \'Werk je niet met dergelijke vacuümapparatuur, dan ben je verplicht om naast je zuigers óók een band om het glas te doen. Zo heb je een dubbele beveiliging als er iets gebeurt.\'

 

70 kilo ruit

Voor bezwaren uit de zaal dat een ruit met een band er omheen niet in zijn sponning te zetten is had ze wel begrip: \'Maar toch moet het. Het is dan zaak om vlak voor het plaatsen de banden te verwijderen.\' Over op wélk moment die banden dan precies nog wél, en wanneer ze niet meer om de ruit heen moeten zitten kan natuurlijk heel lang gesproken worden.

Zo gaf een van de glasplaatsbedrijven aan dat zijn bedrijf beschikt over een zogenaamde \'Hendrik\' een hefapparaat van 14.000 euro. \'En die gebruiken we ook. Maar bij een ruit van 70 kilo blijft die toch echt in de auto.\'

 

Bandbreedte

Vermeerne gaf aan dat er wel een bepaalde bandbreedte is waarbinnen de wettelijke bepalingen geïnterpreteerd kunnen worden: \'Vergelijk het met een politieagent die een bekeuring uitdeelt aan iemand die doldwaas over de weg racet, en misschien niet aan iemand die veilig rijdt maar wel iets te hard. Het gaat er vaak om of het bedrijf de indruk wekt wel verantwoord te wíllen werken. Is dat helemaal niet het geval, dan kun je eerder een waarschuwing of een boete verwachten.\'

 

Boetebureau onafhankelijk

Iets vergelijkbaars speelt in het geval er daadwerkelijk een ongeval gebeurt waarbij de Arbeidsinspectie wordt ingeschakeld, wat zeker het geval is bij ongelukken met blijvend lichamelijk letsel of dodelijke afloop of waarbij het slachtoffer meer dan 24 uur in het ziekenhuis moet blijven. Benders: \'Daar heeft de arbeidsinspecteur niet langer een waarschuwende of controlerende functie, maar heeft hij maar één opdracht: waarheidsvinding. De inspecteur hoort het slachtoffer, getuigen, de werkgever en iedereen die er maar iets over te zeggen kan hebben, en stelt een rapport op. Dat rapport gaat naar het zogenoemde \'Boetebureau\'. Dat neemt de beslissing of er een boete volgt. Daar kun je vervolgens in een paar stappen tegen in beroep.

 

Boete nul

\'Dat leidt wel eens tot verwarring: in het geval van ongelukken bepaalt de Arbeidsinspectie dus niet de boete. En nog iets geks: als je het als bedrijf prima voor elkaar had, en het ongeluk blijkt echt domme pech te zijn, dan kan zo\'n boete ook \'nul\' zijn: je krijgt dan dus wel een boete, dat lijkt een beetje op een straf, maar het bedrag geeft aan dat je niets te verwijten viel.\'

 

Verwijtbaar in stappen

Vermeerne geeft toe dat bij een ongeval de eventuele \'bandbreedte\' een stuk minder kan blijken te zijn. \'Maar ook in zo\'n geval bekijken we de zaak in stappen: heeft een bedrijf geen enkele aandacht voor veiligheid van zijn werknemers, verstrekt hij geen instructies, geen persoonlijke beschermingsmiddelen, geen apparatuur, voert hij geen eigen inspecties uit op de werkzaamheden, dan zal het bedrijf ongetwijfeld een veel grotere mate van verwijtbaarheid krijgen toegerekend dan het bedrijf dat die zaken allemaal wél goed voor elkaar heeft.\'

 

Verzekeraars veilig

Op de aanwezige verzekeraars maakte de discussie wel indruk. Janita Toren van Uniglas: \'We willen alleen werken met professionele bedrijven. Uiteraard willen we als verzekeraar niet te veel betalen. Wat we willen voorkomen is dat glasbedrijven wél allerlei wettelijk voorgeszchreven maatregelen op hun declaratie zetten, maar ze niet toepassen. Daarom zijn onze telefonisten ook geïnstrueerd om bij ruitschade altijd goed door te vragen over de plaats en bereikbaarheid van het glas. Maar dat kunnen we misschien nog wat verbeteren.\'

En vertegenwoordiger van Achmea benadrukte dat hij als verzekeraar nooit wil worden aangesproken op dat hij een glaszetter te weinig zou hebben betaald om een klus veilig te doen: \'Wij hebben in onze voorwaarden heel duidelijk opgenomen dat wij willen dat het werk volgens de geldende wetten, voorschriften en normen wordt uitgevoerd. En dan kost het maar wat het moet kosten.\' 

 

bekijk ook een kort filmpje met een impressie van de bijeenkomst

 

  

 

 

 

 

     

 

Landelijk projectcoördinator van de Arbeidsinspectie Carin Benders sprak al eerder, op de algemene vergadering dit voorjaar, voor een zaal met Glaszetbedrijven. Dat leidde tot zoveel vragen en discussiepunten dat de Sectorvereniging Glaszetbedrijven haar opnieuw uitnodigde voor een gesprek. Zij liet zich vergezellen door Jan Vermeerne, arbeidsinspecteur met veel jaren ervaring in de bouw.

 

Glasverzekeraars

Verder was ook de vakpers uitgenodigd. Bovendien waren er de belangrijkste vertegenwoordigers van glasverzekeraars bij aanwezig: een afvaardiging van Achmea, dat glasschades via een eigen meldsysteem doorgeeft aan glasreparatiebedrijven, en mevrouw Janita Toren van Uniglas, het bureau dat voor vrijwel alle andere verzekeraars glasschadezaken afhandelt.

 

Complimeten aan de glasbranche

Er waren verschillende redenen voor de bijeenkomst, bleek wel. Zo wil de glasbranche in principe graag meewerken aan veiliger arbeidsomstandigheden, vooral Vermeerne gaf verschillende malen complimenten aan de glasbranche, die hier al jaren constructief mee bezig is. 

Maar de praktijk van de glasplaatsers is weerbarstig. Dus wilden verschillende van de glasplaatsbedrijven zo duidelijk mogelijk weten waar de marges liggen.

Aan de opdrachtgevers wilden de glasplaatsers tenslotte graag laten zien met welke strenge eisen ze te maken hebben, en dat daarom de rekening van een ruitvervanging soms wel eens erg hoog kan uitvallen.

 

Bronaanpak

'De wetgeving op het gebied van Arbeidshygiëne, want dat is de kern van ons beleid,' vertelt Jan Vermeerne, 'gaat uit van een aflopende schaal van stappen. In principe is bronaanpak altijd het beste. Dus zou een ruit eigenlijk nooit zwaarder moeten zijn dan 50 kilo. Het is immers zo dat één man 25 kilo mag dragen, twee mannen 50 kilo, en dat een zwaardere ruit altijd mechanisch moet worden geplaatst.'

 

Hefapparatuur

Daarmee gaf Vermeerne ook meteen stap twee aan: 'Als bronaanpak niet werkt moet het in de hulpmiddelen gezocht worden. In dit geval het toepassen van kranen, hefapparatuur en dergelijke. De laatste stap is het persoonlijk beschermen van werknemers, met handschoenen, brillen, snijvaste kleding.'

Vermeerne gaf toe dat dit tot extreme situaties kan leiden, juist bij glasvervanging. Benders gaf het voorbeeld: 'Het ministerie van Vrom in Den Haag heeft veel ruiten. Er zijn plaatsen waar die vrijwel niet bereikbaar zijn bij vervanging. Dan moet er een kraan aan te pas komen. Een ruit van 500 euro kost dan misschien wel 10.000 euro om te vervangen.'

 

Economisch wegen

Economische motieven wanneer in zo'n geval de strikte regels worden overtreden wegen wel mee als de arbeidsinspecteur het constateert, maar op een heel gewogen manier. Benders: 'Een ministerie, daar gaat heel veel geld in om. Dan is zo'n bedrag niet onoverkomelijk. Terwijl dat bij een kleinere opdrachtgever best eens anders zou kunnen liggen.'

 

Banden om de ruit

De discussie ging grotendeels over dit soort randgevallen. Waarbij de inspecteurs aangaven de beroerdste niet te zijn, maar tegelijk wel te willen en te moeten waken over een steeds veiliger werkende branche.

Bijvoorbeeld waar het gaat om het tillen van glas. Er bestaan vacuümzuigers met dubbele werking: als er één uitvalt, pakt het andere systeem het over. Een forse investering.

Benders: 'Werk je niet met dergelijke vacuümapparatuur, dan ben je verplicht om naast je zuigers óók een band om het glas te doen. Zo heb je een dubbele beveiliging als er iets gebeurt.'

 

70 kilo ruit

Voor bezwaren uit de zaal dat een ruit met een band er omheen niet in zijn sponning te zetten is had ze wel begrip: 'Maar toch moet het. Het is dan zaak om vlak voor het plaatsen de banden te verwijderen.' Over op wélk moment die banden dan precies nog wél, en wanneer ze niet meer om de ruit heen moeten zitten kan natuurlijk heel lang gesproken worden.

Zo gaf een van de glasplaatsbedrijven aan dat zijn bedrijf beschikt over een zogenaamde 'Hendrik' een hefapparaat van 14.000 euro. 'En die gebruiken we ook. Maar bij een ruit van 70 kilo blijft die toch echt in de auto.'

 

Bandbreedte

Vermeerne gaf aan dat er wel een bepaalde bandbreedte is waarbinnen de wettelijke bepalingen geïnterpreteerd kunnen worden: 'Vergelijk het met een politieagent die een bekeuring uitdeelt aan iemand die doldwaas over de weg racet, en misschien niet aan iemand die veilig rijdt maar wel iets te hard. Het gaat er vaak om of het bedrijf de indruk wekt wel verantwoord te wíllen werken. Is dat helemaal niet het geval, dan kun je eerder een waarschuwing of een boete verwachten.'

 

Boetebureau onafhankelijk

Iets vergelijkbaars speelt in het geval er daadwerkelijk een ongeval gebeurt waarbij de Arbeidsinspectie wordt ingeschakeld, wat zeker het geval is bij ongelukken met blijvend lichamelijk letsel of dodelijke afloop of waarbij het slachtoffer meer dan 24 uur in het ziekenhuis moet blijven. Benders: 'Daar heeft de arbeidsinspecteur niet langer een waarschuwende of controlerende functie, maar heeft hij maar één opdracht: waarheidsvinding. De inspecteur hoort het slachtoffer, getuigen, de werkgever en iedereen die er maar iets over te zeggen kan hebben, en stelt een rapport op. Dat rapport gaat naar het zogenoemde 'Boetebureau'. Dat neemt de beslissing of er een boete volgt. Daar kun je vervolgens in een paar stappen tegen in beroep.

 

Boete nul

'Dat leidt wel eens tot verwarring: in het geval van ongelukken bepaalt de Arbeidsinspectie dus niet de boete. En nog iets geks: als je het als bedrijf prima voor elkaar had, en het ongeluk blijkt echt domme pech te zijn, dan kan zo'n boete ook 'nul' zijn: je krijgt dan dus wel een boete, dat lijkt een beetje op een straf, maar het bedrag geeft aan dat je niets te verwijten viel.'

 

Verwijtbaar in stappen

Vermeerne geeft toe dat bij een ongeval de eventuele 'bandbreedte' een stuk minder kan blijken te zijn. 'Maar ook in zo'n geval bekijken we de zaak in stappen: heeft een bedrijf geen enkele aandacht voor veiligheid van zijn werknemers, verstrekt hij geen instructies, geen persoonlijke beschermingsmiddelen, geen apparatuur, voert hij geen eigen inspecties uit op de werkzaamheden, dan zal het bedrijf ongetwijfeld een veel grotere mate van verwijtbaarheid krijgen toegerekend dan het bedrijf dat die zaken allemaal wél goed voor elkaar heeft.'

 

Verzekeraars veilig

Op de aanwezige verzekeraars maakte de discussie wel indruk. Janita Toren van Uniglas: 'We willen alleen werken met professionele bedrijven. Uiteraard willen we als verzekeraar niet te veel betalen. Wat we willen voorkomen is dat glasbedrijven wél allerlei wettelijk voorgeszchreven maatregelen op hun declaratie zetten, maar ze niet toepassen. Daarom zijn onze telefonisten ook geïnstrueerd om bij ruitschade altijd goed door te vragen over de plaats en bereikbaarheid van het glas. Maar dat kunnen we misschien nog wat verbeteren.'

En vertegenwoordiger van Achmea benadrukte dat hij als verzekeraar nooit wil worden aangesproken op dat hij een glaszetter te weinig zou hebben betaald om een klus veilig te doen: 'Wij hebben in onze voorwaarden heel duidelijk opgenomen dat wij willen dat het werk volgens de geldende wetten, voorschriften en normen wordt uitgevoerd. En dan kost het maar wat het moet kosten.' 

 

bekijk ook een kort filmpje met een impressie van de bijeenkomst