Onafhankelijk lab wil verffabrikanten bijstaan

Een afgestudeerd organisch chemicus met twee patenten op zijn naam en ervaring in het ontwikkelen van coatings. Zo’n man hopt een beetje van de ene dikbetaalde R&D-baan naar de andere, toch? Nee. Sander van Loon heeft een andere droom. Hij begon een eigen laboratorium, en investeert in een testapparaat van een ton of vier. Voor de verfindustrie.

‘Al van kind af aan heb ik dat gewild, een eigen laboratorium,' vertelt Sander van Loon in het bedrijfsverzamelgebouw ‘Sciencepark' van de Universiteit van Amsterdam (UvA), waar ook zijn eigen VLCI (Van Loon Chemical Innovations)-laboratorium gevestigd is. Dat eigen lab is er dus van gekomen.

 

(lees verder onder de foto)

Nieuwe coating
‘Ik volgde eerst de Hogere Laboratoriumopleiding in Etten-leur, daarna studeerde ik Organische Chemie aan de Vrij Universiteit. Dat is een studie die heel diep naar de fundamenten van reacties kijkt.'

Na zijn studie kwam Van Loon te werken bij het Marine & Protective Coatings lab van PPG, waar hij al snel een leidende rol kreeg bij de totaalontwikkeling van een compleet nieuwe coating: ‘Er was behoefte in de markt aan een staalbeschermende coating op waterbasis. Dat product heb ik helemaal vanaf de eerste literatuurstudie tot het uiteindelijke product begeleid,' vertelt Van Loon. ‘Inclusief de aanvraag van twee patenten, die is verleend op het bindmiddel dat ik speciaal voor dit product ontwikkelde.'

 

Zelf gaan sleutelen
Pardon? Bindmiddelen? Maar die worden toch door de grondstoffenfabrikanten aan de verffabrikanten aangeboden? Van Loon: ‘Als organisch scheikundige sta ik daar toch een beetje anders is. Bindmiddelen hebben bepaalde eigenschappen, sommige zijn dienstig voor het product dat je wilt maken, andere minder gunstig. Dan ga je een bindmiddel ontwerpen dat zoveel mogelijk eigenschappen heeft die je wilt hebben. In dit project wilden bindmiddelleveranciers niet meewerken. Ze dachten dat de eisen zoals ik die had opgesteld niet gehaald zouden kunnen worden. Toen ben ik zelf maar gaan sleutelen met de chemie, en met succes!'

 

Gesloten wereld

Volgens Van Loon zouden verffabrikanten wel wat assertiever mogen zijn in het uitspreken van hun wensen tegenover hun leveranciers. Maar zouden ook de leveranciers gebaat zijn met meer informatie uit hun markten. ‘De verfformuleringswereld is een gesloten wereld. Er is veel geheimhouding en vertrouwelijkheid. Daar zijn best goede reden voor. Zoals het feit dat veel verfformulering berust op trial-and-error: je kunt in principe eindeloos schuiven en variëren met alle beschikbare bindmiddelen, pigmenten, additieven. Het aantal mogelijke combinaties is zó groot, dat dat niet uit te rekenen is. Verfformuleringen die het goed blijken te doen zijn dus echte vondsten, die je liever voor jezelf houdt.'

 

Open innovatie
Maar die geheimzinnigheid heeft ook grote nadelen, vindt Van Loon: ‘Er is, in tegenstelling tot andere sectoren en zeker tot andere landen, niet zoiets als een "open innovatie": kennis die wordt opgebouwd en gedeeld ten behoeve van andere marktpartijen. Het zou toch mooi zijn als de grondstofleveranciers en de verffabrikanten een stukje meer naar elkaar toe zouden trekken.'

 

Richtingen suggereren
En laat Van Loon daar nu juist een grote rol in zien voor zijn VLCI: ‘In ieder geval door mij als persoon. Want door mijn achtergrond, door mijn neutraliteit en door mijn ervaring ben ik iemand die wél veel van die informatie bezit: informatie van verschillende bindmiddelenleveranciers en van verschillende verffabrikanten. Uit binnen- en buitenland. Met die bagage vorm ik een sparringpartner voor R&D-afdelingen. In een paar sessies kan ik met hen doornemen waarom ze een bepaalde richting hebben gekozen, ze op oplossingen wijzen, of ze een richting suggereren die ze ook zouden kunnen onderzoeken. Dat soort advieswerk doe ik al. Maar ik ben ook in te huren voor de complete ontwikkeling van bepaalde verfsoorten. Ik heb tenslotte mijn eigen lab ter mijner beschikking.'

 

Razendsnel synthetiseren

En dat lab krijgt in september de beschikking over een zeer bijzondere machine, een zogenaamd High-througput-system van de Zwitserse fabrikant ChemSpeed. Van Loon: ‘Dat is dan de enige machine in zijn soort in een onafhankelijk laboratorium in heel Nederland en ver daarbuiten. Een paar grote fabrikanten hebben er zo een, bindmiddelleveranciers, of bijvoorbeeld fabrikanten van cosmetica, maar nu is hij er voor iedereen.'

 

(lees verder onder de foto)

Wat doet zo'n Zwitserse machine, die in aanschaf rond de 400.000 euro kost? Van Loon: ‘razendsnel formuleren en synthetiseren. En daardoor het trail-and-error traject enorm verkorten. Het is de Ferrari voor de chemicus. Je moet je voorstellen: een laborant die een aantal formuleringen wil maken met steeds een kleine variant, bijvoorbeeld om te kiezen voor een bepaald additief, die maakt misschien vier formuleringen op een dag. Deze machine doet er twaalf op een dag: het is een robot die computergestuurd heel precieze hoeveelheden neemt uit bakjes met ingrediënten en die samenvoegt in een formulering. Je kunt dus veel sneller en veel exacter te weten komen hoe bepaalde combinaties van stoffen werken.'

 

Eigen coatings

Van Loon denkt (en de bank die de investering financiert denkt dat met hem mee) dat zijn machine een uitkomst zal zijn voor de vele verffabrikanten of grondstofleveranciers in Nederland. Daarnaast hoopt hij op klandizie voor zijn machine uit andere branches waar formuleringen van belang zijn, zoals de cosmeticawereld.
Maar hij wil de machine ook zelf gaan gebruiken: ‘Ik heb me ten doel gesteld ook zelf een paar coatinginnovaties ter hand te nemen. Ik ben al met een paar uitgewerkte plannen bezig. Daarnaast heb ik contacten met het gerenommeerde buitenlandse coatinginstituten. De bedoeling is om met hen een database op te gaan bouwen waarin we kennis over coatingformuleringen bundelen. Want ook dat blijkt, tot mijn grote verbazing, in de hele verfwereld nergens te bestaan.'